خرید و دانلود نسخه کامل مقاله در مورد شناسائی و تعیین نیازهای آموزش کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل

مقاله در مورد شناسائی و تعیین نیازهای آموزش کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل

فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
همان طوری که در قرن 21 در حال وارد شدن به عصر جدید در تحول ساختار و زندگی سازمان هستیم، تغییرات عظیم در محیط اقتصادی به واسطه جهانی شدن و تکنولوژی ایجاد شده است و این امر سازمانهای سراسر جهان را به ایجاد تغییرات مهم به منظور سازگاری بقاء موفق شدن در جهان نوین و هزاره جدید وادار ساخته است. زمانی بود که وظیفه اصلی کارها و مشاغل ایجاد سود و تولید در بلند مدت در تولید محصول بود، اکنون وظیفه مهمتری وجود دارد و آن این است که تبدیل به سازمان اثربخش شوند. نه این که تولید و سود بیشتر اهمیت ندارد، بلکه بدون یادگیری مداوم، سود و تولید بلند مدت امکان پذیر نخواهد بود.
(آل آقا، 1372، ص 26)
باید دانست که مهمترین و اساسی ترین ثروت هر جامعه ای برای توسعه پایدار، نیروی انسانی آن جامعه است و هر تلاشی که در راستای توسعه انجام شود، باید بر فعالیت های نیروی انسانی تمرکز یابد. با استفاده از سرمایه، منابع طبیعی، زمین و سایر عوامل اقتصادی هدف های توسعه جامعه محقق می شود ولی هیچ کدام از آن ها به اندازه نیروی انسانی حائز اهمیت نمی باشد، زیرا تولیدات صنعتی، ارائه خدمات و به طور کلی هر فعالیتی نیازمند نیروی انسانی ماهر کار آزموده است (دولان و شولر، 1377 ، ص 77)
به همین منظور شرکت ها برای افزایش اثر بخشی و کارایی و فراکنشی عمل کردن با تغییرات به بهسازی نیروی انسانی خود پرداختند! زیرا آموزش و کاربرد دانش علوم رفتاری برای اصلاح و تغییر رفتار فردی و گروهی سنگ زیر بنایی بهسازی است (میر کمالی،1377 ،ص 92،)
ویژگی مهم سرمایه انسانی درونی بودن و نهفتگی در انسان هاست. لذا این سرمایه صرفاً بر مبنای ارائه دانش به فرد و ایجاد مهارت در او در طول زمان قابل حصول است.
افراد سازمان ها در دهه 1990 با برخی چالش های بسیار سخت مواجه گشته اند که ناگزیر به مقابله با آنها بوده اند. اما اکنون که پای به درون سالهای آغازین هزاره سوم می گذاریم باید از خود بپرسیم، چه کسانی دارای برتری برای غلبه بر این موانع هستند؟
این برتری متعلق به کسانی است که خود را متعهد به یادگیری مستمر می دانند
(اسپارک،1382 ، ص 48)
بیان مساله:
مهمترین مساله در قبال تغییرات محیط، آموزش و بهسازی منابع انسانی است. زیرا سرمایه گذاری در آموزش و بهسازی منابع انسانی، سرمایه گذاری بلند مدتی است که آثار منافع آن به خود فرد، سازمان و جامعه بر می گردد.
ضرورت های جدید عصر حاضر، موفقیت کشور ما در عرصه جهانی، پیچیده تر شدن اهداف و وظایف سازمانی، پیچیدگی افکار، انتظارات و مهارت های استفاده از تجهیزات از یک طرف و کمبودها و نارسایی هایی در زمینه مهارت ها و دانش کارکنان و مدیران از طرف دیگر، همگی مبین این است
که آموزش همواره باید خود را برای رویارویی با تحولات آماده سازد. آموزش و توسعه منابع انسانی نه تنها در دانش و مهارت های ویژه مدیران و کارکنان نقش به سزایی دارد بلکه باعث ارتقاء سطح کارایی و اثر بخشی سازمان شده و سازمان بهتر می تواند خود را برای رویارویی با تغییرات آماده سازد. آموزش مدیران و کارکنان در سازمان نمی تواند بدون توجیه تغییرات و تحولات عصر حاضر راه خود را بپیماند و باید هماهنگی لازم بین آموزش و تغییرات به وجود آید. تا بهره گیری مناسب از آموزش حاصل گردد. (دراگر،1378 ص 36،)
به عبارتی دیگر تعیین نیازهای آموزش اولین قدم در برنامه ریزی آموزشی و در واقع نخستین عامل و ایجاد و تعیین اثر بخشی سیستم آموزش و بهسازی است. اجرای برنامه ها باید با توجه به نیازهای عینی و واقعیت های شغلی و حرفه ای باشد. زیرا آموزش پر هزینه است و چنانچه به درستی برنامه ریزی نگردد، باعث اتلاف منابع مالی و مادی می گردد. اصلی این است که در بسیاری از شرکت ها به دلیل تشخیص ندادن نیاز به راهبرد توسعه منابع انسانی که باید از راهبرد کسب و کار نشأت گیرد، مقادیر متنابهی از بودجه های تخصیصی خود به توسعه منابع انسانی را تلف می کنند. (گریگور 1372،ص 42)
آموزش مدیران و کارکنان در سازمان ها امری حیاتی است. آموزش مدیران و کارکنان در سازمان نمی تواند بدون توجه به تغییرات و تحولات عصر حاضر راه دیرین خود را بپیماید و باید هماهنگی های لازم بین آموزش و تغییرات به وجود آید تا بهره گیری موعود از آموزش حاصل شود . ( ویلسون 1992 )
بنابراین یک سازمان بدون منابع انسانی هیچ است، همان طوری که نلسون می گوید: «واقعیت این است که تنها چیزی که دنیای رقابتی متمایز می کند منابع انسانی است، تجهیزات و ساختمان ها یکی هستند، افرادند که موجب تمایز می شوند .(جاکوب 2002)
بنابراین تعیین نیازهای آموزش مدیران و کارکنان از اهمیت خاصی برخوردار است و می بایست علاوه بر دارا بودن توانایی های ذهنی، جسمی هنری و همچنین ویژگیهای روانی و اجتماعی از دانش و مهارت های کافی در زمینه وظایف مربوط به خود بهره برده باشد تا بتوانند در جهت
استفاده از منابع، موفقیت قابل ملاحظه ای را بدست آورند.
به همین دلیل کشورهای پیشرفته دنیا برای آموزش و تربیت نیروی انسانی خود اهمیت زیادی قائل هستند. سرمایه گذاری در نیروی انسانی سرمایه گذارای بلند مدتی است که آثار و منابع آن به خود، سازمان و جامعه برخواهد گشت. (سینگر1378،ص 51،)
بر این اساس محقق قصد تعیین نیازهای آموزشی کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان را داشته که این منجر به برنامه ریزی آموزش آنان و بهبود کارکرد آموزش و بهسازی کارکنان و تبعاً اثر بخشی سازمان خواهد بود.
این تحقیق برای شناسایی و اولویت بندی نیازهای آموزش کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل می باشد تا از طریق آن نیازهایی که حد بالایی هستند به عنوان نیاز ارجح ، مشخص تا در طراحی برنامه آموزشی کارکنان مورد استفاده قرار گیرد.
اهمیت و ضرورت تحقیق:
با توجه به تغییرات و تحولات مهم در زمینه های علمی، تکنولوژیکی، اجتماعی، فرهنگی و به روز کردن جوامع سازمانها جهت رویارویی با اینگونه تحولات و تغییرات نیاز است که کارکنان سازمانها و ادارات بطور مداوم به تقویت بنیه دانش و مهارت و نگرش خود بپردازند. بنابراین هدف مطالعات نیازسنجی فراهم سازی اطلاعات برای برنامه ریزان است. فرآیند نیاز سنجی می تواند منتج به شناسایی مقاصد، اهداف، و میزان تحقق آن اهداف و مقاصد گردد. در سایر قلمروها نیز نیازسنجی می تواند منجر به تدوین برنامه های کوتاه مدت و ضربتی و برنامه های بلند مدت و آینده نگر گردد. (ابیلی 1377 ، ص 20)
گسترش و توسعه علوم و فناوری در جهان امروز به خصوص کشورهای پیشرفته به طور نسبی کلیه فعالیت های اجتماعی جوامع را تحت تاثیر قرار داده است. در این میان نقش نیروی انسانی ماهر و متخصص در هدایت کلی سازمان اهمیت خاصی دارد با توجه به شرایط عصر حاضر که رقابت های صنعتی و اقتصادی می باشد بدیهی است که کشورهای برخوردار از نیروی انسانی متخصص و خبره در زمینه های
گوناگون کار در وضعیت بهتری هستند. بنابراین کشورهای در حال توسعه به منظور رسیدن به مرحله مطلوب اقتصادی و صنعتی، نیروی انسانی و آموزش را درصد اولویت های خود قرار دهند. و در زمینه تربیت نیروهای متفکر و مبتکر سرمایه گذاری کنند. (همان ص 29 )
بررسی نیازهای آموزشی محور و مسیر را نشان می دهد سازمان باید در ارتقای سطح دانش و مهارتهای کارکنانشان سرمایه گذاری کند. حتی وقتی که نیازهای آموزش بدیهی به نظر می رسد باز هم ضرورت دارد که دانش مشخص و الزامات مهارتها مورد بررسی قرار می گیرند. تا بتوان روشهای مناسبی را برای برآورده کردن آنها انتخاب کرد. از سویی دیگر نیازسنجی استراتژیک، یک توسعه حرفه ای منابع انسانی را با رویکرد سیستمی فراهم می آورد تا به بررسی عملکرد موجود و توسعه را حل هایی جهت بهبود عملکرد جدید بیانجامد.
(شانون 2003)
از طراحی پیچیدگی فزاینده جامعه، پیشرفت علم و تکنولوژی و به تبع آن افزایش نیازمنده ها و گسترش سازمانها ایجاب می کند که از کارکنان کارآمد و ماهر در اداره و سازمان ها استناد شود. زیرا بازده و عملکرد معقول کارکنان است که موجب بقاء و رشد سازمان می شود. (ایرانژاد، سامان گهر، 1377ص 31)
حال که ضرورت نیازسنجی اجتناب ناپذیر است باید دانست که نیازسنجی شالوده برنامه ریزی است. توجه به این امر مهم ما را به این واقعیت رهنمود می سازد. که علت شکست بسیاری از برنامه های آموزشی چیست؟ علیرغم بودجه ها هنگفتی که هر ساله در موسسات و ادارات و سازمانها مختلف هزینه می شود، نتایج مطلوب ایجاد نمی شود. حقیقت آن است که نیازسنجی، علیرغم اهمیت فراوان آن تاکنون جدی گرفته نشده، یا برنامه ریزان به راحتی از کنار آن گذاشته اند. (میر کمالی، 1377ص 7)
در جمع بندی اجمالی می توان گفت که نیاز سنجی می تواند نقش بسیار مهمی در تصمیمات داشته باشد. و از آنجا که تصمیمات اساسی در خصوص برنامه ها در مراحل طراحی و در ضمن اجرای برنامه ها صورت می پذیرد بنابراین نیازسنجی می تواند از طریق تشخیص نیازها در قبل و ضمن آموزش داده هایی مهمی را برای تصمیم گیری در اختیار برنامه
ریزان قرار دهد. در مراحل طراحی نیازسنجی با شناسایی اهداف و نیازهای مهم و دارای اولویت، بستر مناسبی را برای سازمان دهی سایر عناصر مهم حول محور نیازهای اولویت یافته فراهم می سازد. بنابراین کلیه تصمیمات در خصوص تدارکات اهداف خاص به محتوای آموزش مناسب و استفاده موثر از سایر منابع و امکانات تابعی از نتیجه مطالعات نیازسنجی است.(فتحی، واجارگاه، 1384 ص65)
از این رو این پژوهش با در نظر گرفتن ضرورت و اهمیت تحقیق مساله بر مبنای تجزیه و تحلیل وشرح وظایف کارکنان نیازسنجی دقیق و عینی که منعکس کننده نیازهای واقعی کارکنان است به مرحله اجرا گذارد. بنابراین بدیهی است که پژوهش حاضر می تواند گامی در راه برنامه ریزی صحیح تر دوره های آموزشی کارکنان سازمان حفاظت محیط زیست و پیشنهاداتی جهت اصلاح برنامه های آموزش موجود آن سازمان ارائه دهد لذا در این تحقیق به تعیین نیازهای آموزشی کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل و ارائه چهار چوب آموزش مناسب آنان پرداخته تا شاید گامی موثر در جهت تحقق استراتژی ها و رسالت های سازمان برداشته شود.
اهداف تحقیق:
هدف کلی :
هدف عمده و نهایی از انجام این تحقیق شناسائی و تعیین نیازهای آموزش کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل به منظور طراحی برنامه آموزشی مناسب برای آنان می باشد.
اهداف جزئی:
برای دستیابی به هدف فوق لازم است ابتدا اهداف جزئی زیر محقق شوند.
1- شناسایی و تعیین دانش ها و مهارتهای موجود کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل
2- شناسایی و تعیین دانش ها و مهارتهای مطلوب کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل
3- شناسایی و تعیین کمبودها و نقایص در دانش ها و مهارتهای کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل
4- اولویت بندی نیازهای آموزشی کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل
5- طراحی نمونه ای یک برنامه آموزشی مناسب برای کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل
سوالات تحقیق:
سوالات تحقیق با توجه به این که سابقه ای در ارتباط با موضوع این تحقیق در اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل وجود ندارد در این تحقیق به جای ارائه فرضیه سوالات زیر مطرح می شود و محقق به دنبال پاسخ گویی به این سوالات می باشد.
1- دانش ها و مهارتهای موجود کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل کدامند؟
2- دانش ها و مهارتهای مطلوب کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل کدامند؟
3- چه کمبودها و نقایصی در دانش ها و مهارتهای کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل وجود دارد؟
4- اولویت نیازهای آموزشی کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل کدامند؟
5- با توجه به اولویت بندی نیازهای آموزشی یک نمونه از برنامه آموزشی برای کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل کدام است؟
تعریف مفاهیم و واژگان:
نیاز: به اعتقاد کافمن نیاز فاصله و شکاف بین نتایج جاری و نتایج مورد نظر می باشد (فتحی و اجارگاه، 1384ص 7)
در این تحقیق می توان نیاز را نقایصی که کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل برای انجام بهتر وظایف شغل دارند تعریف کرد.
نیاز آموزشی: به نیازهایی اطلاق می شود که از طریق آموزش قابل رفع است (عباس زادگان، 1379ص 58)
در تحقیق حاضر نیاز آموزش عملکردها و نواقص کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل برای انجام بهتر وظایف شغلی است که از طریق آموزش قابل رفع اند.
نیاز سنجی: از نظر برادث و نیازسنجی عبارت از فرآیند تعیین اهداف مشخص کردن وضع موجود اندازه گیری نیازها و تعیین الویتها برای عمل است (فتحی و اجارگاه1384 ص 9)
در این تحقیق نیازسنجی یعنی مطالعه منابع موجود برای مشخص کردن فاصله بین وضع موجود و مطلوب با توجه به اهداف سازمان و الویت بندی نیازهای به دست آمده برای اقدامات بعدی.
نیاز سنجی آموزش: عبارت است از شناسایی نیازها (فاصله میان آنچه هست و آنچه باید باشد) و درجه بندی آنها به ترتیب الویت و انتخاب نیازهایی که باید کاهش یافته و یا حذف شود (عباس زادگان، 1379ص 65)
آموزش: مجموعه تصمیمات و اقداماتی که یکی پس از دیگری اتخاذ می شود یا انجام می گیرد و هدف آن دستیابی هر چه بیشتر فراگیر به اهداف شخص آموزش است (فردانش 1383،ص 15)
آموزش چیدمان برای یادگیری کارکنان اداره کل حفاظت محیط زیست استان اردبیل با توجه به نیازهای آموزش و برنامه آموزش انتخاب شده است.
طراحی آموزشی: به شناسایی، رشد و توسعه و اعمال روشهای خاص آموزش برای دستیابی به اهداف شخص آموزش (دانش ها) مهارت ها و عواطف، برای یک محتوای خاص و شاگردان خاص اطلاق می شود. (فردانش، 1383 ص 9)
محیط زیست: یکی از جامعترین تعریفی که در ارتباط با واژه محیط زیست به ویژه از سوی یونسکو به کار می رود اصطلاح زیست (زیست کره یا بیوسفر) می باشد که عبارت است از محیط زندگی بشر یا بخشی از جهان طبق دانش کنونی بشر اما آن زیستن در آن وجود دارد.
و در تعریف دیگر محیط زیست عبارت است از: «شامل آب و هوا، خاک، عوامل درونی و بیرونی به زیست هر موجود زنده می شود.» (فتایی،1386 ص3 )
فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه تحقیق
چارچوب مفهومی و نظری تحقیق
نیازسنجی و جایگاه آن در تعلیم و تربیت
نیازسنجی به عنوان یکی از مولفه های مهم در بسیاری از حوزه ها که با برنامه ریزی و تدارک پیشاپیش برای دستیابی به اهداف و مقاصد معینی سر و کار دارند، از دیرباز مورد توجه بوده است. بررسی ها نشان می دهد که نیازسنجی در مقام مقایسه، بیشتر در ارتباط با خدمات اجتماعی و بهداشت از جایگاه ویژه ای برخوردار است زیرا در این حوزه ها نیاز همواره به عنوان یک اصل زیر بنایی که روشنگر نوع خدمات مورد نظر و جمعیتی که باید آن خدمات را دریافت نمایند، مورد پذیرش است. در این حوزه
ها طرز تلقی حاکم آن است که خدمات عمومی باید نسبت به نیازهای عمومی مردم پاسخگو باشد به این دلیل در مقام مقایسه با اصولی نظیر اولویت های سیاسی یا توانایی پرداخت افراد، اصل نیاز به عنوان زیر بنای ترین اصل از توزیع خدمات مبدل گشته است و در جوامع مختلف، تنها بر اساس بررسی نیازها، اولویت خدمات معین می گردد.
تلقی نیاز به عنوان اصلی در تخصیص خدمات گوناگون و اجرای برنامه های متنوع در جهت رفاه و آسایش عمومی سبب شده است که تحقیقات و مطالعات گسترده ای در خصوص جایگاه اهمیت و روش های مشخص کردن نیازها صورت پذیرد و به ویژه در حوزه خدمات اجتماعی و بهداشت، مولفه نیازسنجی از بیشینه ای غنی برخوردار گردد درک اهمیت و نقش نیازسنجی در این حوزه سبب شده است که حتی برخی از صاحبنظران توسعه خدمات اجتماعی را انعکاس از شناسایی و تحقق نیازها از طریق ارائه خدمات متنوع تلقی نمایند و نیازها را عامل اساسی تعیین کننده اهداف خدمات اجتماعی تعریف کنند.
تعلیم و تربیت نیز به عنوان حوزه ای که در صدد ارائه خدمات آموزش و پرورش مختلف به جامعه و افراد است به نحو بارزی با مقوله بررسی نیازها گره خورده است. نیازسنجی به عنوان فرآیند جمع آوری و تحلیل اطلاعات که بر اساس آن نیازهای افراد گروه ها و جوامع مورد شناسایی واقع می شود، دارای قدمتی به اندازه خود تعلیم و تربیت و یا در واقع خود انسان است زیرا انسان در طی قرون و اعصار همواره ناگزیر از شناسایی نیازهای متنوع خویشتن و تصمیم گیری درباره طرق بر طرف ساختن آنها بوده است.
به این اعتبار جوامع بشری برای تربیت و آماده سازی نسل، همواره نظامی را هر چند به طور سنتی تدارک می دیده اند و برنامه های تربیتی را بر اساس آنچه که به عنوان نیاز در نظر گرفته می شد، تدوین می کرده و به بوته عمل می گذاشته اند و متناسب با تغییر و تحولات اجتماعی که در نتیجه آن هدف ها و نیازهای جدیدی مطرح می شد برنامه ها و طرحهای نوینی را دنبال کرده اند. بنابراین می توان به جرات گفت یکی از ابزارها و روشها که برای جمع آوری و تحلیل اطلاعات، تعیین نظامدار نیازها به عنوان مبنایی جهت برنامه ریزی و تدوین مواد

فایل : 113 صفحه

فرمت : Word