خرید و دانلود نسخه کامل مقاله کامل انتخاب همسر مطلوب و نقش آن در کارآمدی خانواده

مقاله کامل انتخاب همسر مطلوب و نقش آن در کارآمدی خانواده

فهرست مطالب
چکیده 1
مقدمه 1
ملاکهای همسر مطلوب 3
1. ‌ایمان‌و‌باورهای‌صحیح‌ 3
2. ‌تقوا 4
3. ‌خلق‌نیکو 5
4. ‌سلامت‌جسمانی‌و‌روانی 6
5. ‌اصالت‌خانوادگی 7
6. ‌زیبایی‌ظاهری‌و‌میل‌و‌علاقه 7
7. ‌برخورداری‌از‌دانش 9
8. ‌تناسب‌زن‌و‌شوهر 9
9. ‌صفات‌ویژ‌ه ی ‌دختر 11
منابع 12
چکیده
انتخاب همسر یکی از حساس ترین رویدادهای دوران جوانی است و معمولاً فرد را در تعیین ملاک های معتبر و لازم و تطبیق ملاک ها بر فرد مورد نظر و تصمیم گیری نهایی دچار نوعی بحران و تعارض می‌کند. معیار ها، ملاک ها و ویژگی هایی که در انتخاب همسر باید در نظر گرفته شود دو دسته اند: الف. ملاک هایی که جزء ارکان زندگی سعادتمندانه و خانواده ی کارآمد هستند؛ ب. ملاک هایی که شرط کمال هستند. ملاک هایی که در این نوشتار به توضیح آنها پرداخته شده است، عبارت اند از: 1. ایمان و باورهای صحیح؛ 2. تقوا؛ 3. خلق نیکو؛ 4. سلامت جسمانی و روانی؛ 5. اصالت خانوادگی؛ 6. زیبایی ظاهری و میل و علاقه؛ 7. برخورداری از دانش؛ 8. تناسب زن و شوهر و صفات ویژه ی دختر.
مقدمه
هیچ سیستمی ناگهانی پدید نمی آید، بلکه برای شکل گیری هر سیستم، مقدمات و مراحلی پیموده می‌شود و در نهایت، با کنار هم قرار گرفتن جزییات، خرده سیستم ها و برقراری تعامل آنها می‌توان گفت که مجموعه ای مرتبط و هماهنگ به وجود آمده است.
به همین ترتیب، خانواده نیز مراحل متعددی را پشت سر می‌گذارد تا «مجموعه» شود. نخستین مرحله در تشکیل خانواده، انتخاب و گزینش همسر مطلوب است. این مرحله از مهم ترین مراحل زندگی هر فردی به شمار می‌رود و لازم است با دقت کافی انجام شود، زیرا فرد تقریباً تا پایان عمر، باید پی آمد های انتخاب خود را بپذیرد و بخش عمده ای از کارآمدی خانواده، در گرو انتخابی اصلح و مطلوب است. در عین حال، انتخاب همسر، یکی از حساس ترین و فشارزا ترین
رویدادهای دوران جوانی است و فرد را معمولاً در تعیین ملاک های معتبر و لازم و تطبیق ملاک ها بر فرد مورد نظر و تصمیم گیری نهایی دچار نوعی بحران و تعارض می‌کند. به همین دلیل، امام صادقمی‌فرمایند:
کسی که قصد ازدواج و تشکیل خانواده دارد، لازم است خود را در پناه خدا قرار دهد و دو رکعت نماز بگزارد و حمد و ثنای خدا بگوید و این چنین دعا کند:
خداوندا، من تصمیم به ازدواج و تشکیل خانواده گرفته ام. همسری نصیبم کن که از نظر جسم و اخلاق نیکو ترین باشد، دامنی پاک و بی آلایش داشته و حیثیت وجود خود و مال و دارایی من را نگه دار باشد. از نظر رزق، وسعت روزی و از نظر برکت، فزاینده تر باشد. خداوندا، از او برای من فرزندی پاک سرشت مقدر فرما؛ فرزندی که برای من در زندگانی و پس از مرگ، خلفی شایسته باشد.
توصیه ی معصومان : به چنین دعایی، نشان می‌دهد که انتخاب همسر چندان ساده نیست و برای آن که به خوبی انجام شود و زیربنای اساسی خانواده ای کارآمد را پی ریزی کند، نیازمند یاری خداوند متعال می‌باشد. همچنین جوان را متوجه می‌سازد که لازم است برای انتخاب همسر همه جانبهنگری را فراموش نکند وحتماً جنبه های مادی و معنوی را در این فرآیند در نظر داشته باشد تا زمینه ی سعادت و خوشبختی دنیا و آخرت فرد فراهم شود.
در آموزه های اسلامی، توصیه های عملی برای انتخاب مطلوب ارائه شده است که به مهم ترین آنها اشاره می‌شود. معیار ها، ملاک ها و وی ژگیهایی که در انتخاب همسر باید در نظر گرفته شود، دو دسته اند:
الف. ملاک هایی که جزو ارکان زندگی سعادتمندانه و خانواده ی کارآمد هستند و شرط مطلق، لازم و تخلف ناپذیر برشمرده می‌شوند. ایمان و باورهای درست، شرط لازم و تخلّف ناپذیر انتخاب همسر است.
ب. ملاک هایی که شرط کمال هستند و برای بهتر و کامل تر شدن زندگی و تشکیل خانواده ی کارآمد مورد توجه قرار میگیرند. این ویژگی ها نسبی اند و بیشتر به سلیقه و موقعیت افراد بستگی دارند؛ ویژگی هایی مانند زیبایی، علم و سواد، شرافت خانوادگی، تناسب فرهنگی، اقتصادی و مذهبی از این قبیل اند.
سزاوار است به نقش این ملاک ها در خلق ارزش هایی توجه نماییم که توجه مؤمنان به آنها، به منزله ی ارزش ها و زیربناهای فکری است و برخورداری هرچه بیشتر از این ملاک ها، به نزدیک شدن به خانواده آرمانی کمک میکند. در حقیقت، در جامعه ی اسلامی، دعاها و ملاک های گزینش همسر، که در آیات و روایات آمده است، فرهنگ ویژه ای به وجود آورده است و در نتیجه، ملاک های کارآمدی و ایده آلبودن را در همسر و به وجود آوردن خانواده ای آرمانی ترسیم و تسهیل می‌کند. در جوامعی که چنین ملاک هایی رواج ندارد، خانوادهها به سمت و سوی خاصی جهت گیری نمیکنند و در راه و مسیر خاصی رشد نمی یابند؛ بنابراین توجه به این میراث گران بها، به عنواندارایی اجتماعی مؤمنان و عامل شکلدهنده و محرک شک لگیری خانواده به سویچنین ملاک هایی – چه هنگام تربیت فرزندان و آماده ساختن آنها توسط والدین برای تشکیل خانواده و چه از سوی متقاضیان تشکیل خانواده و ازدواج- از اهمیت بالایی برخوردار است.
ملاکهای همسر مطلوب
ملاک ها در شکل دهی همسر آرمانی و خانواده ی کارآمد در ذهن ها و تأثیر عملی آن در شکل گیری خانواده، می‌تواند
شاخصی عام در جوامع مختلف برای شکل گرفتن خانواده ی کارآمد به شمار آید. بر اساس این، توجه افراد و خرده فرهنگها در فرهنگ عام اسلامی به این ملا کها، می‌تواند جهت نمایی برای حرکت به سوی خانواده ای کارآمد به شمار رود و کارآمدی خانواده را تضمین کند. در آموزه های اسلامی، ملاکهایی برای انتخاب همسر مطلوب ارائه شده است که به مهم ترین آنها اشاره می‌شود.
1. ‌ایمان‌و‌باورهای‌صحیح‌
ایمان و باورهای دینی به عنوان نگرش اصلی و محوری، مستقیم و غیرمستقیم بر همه ی ابعاد شخصیت فرد مانند هدف زندگی، ابعاد اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی زندگی و دیدگاه های فرد به شغل، ازدواج، تحصیل و حتی جنبه های جزیی تری مانند تفریحات، علایق و ترجیحات رفتاری در زندگی اثر گذار است؛ از این رو، ایمان وباورهای دینی درست مهم ترین و اساسی ترین ویژگی همسر مطلوب به شمار می‌رود. این ویژگی ملاک مطلق و تخلف ناپذیر می‌باشد و در همه ی شرایط، زمان ها و مک انها ضروری است؛ از این رو، اگر فردی از ایمان و باورهای دینی در حد مناسب برخوردار نباشد،
گزینه ای مطلوب برای ازدواج نیست و فاقد شرایط به شمار می‌رود. براساس آیه ی 221 سوره ی بقره، ازدواج با افراد بی ایمان، فرد را از سعادت اخروی باز می‌دارد و چنین ازدواجی نباید انجام شود.
خداوند متعال در این آیه ی شریفه می‌فرماید:
زنان مشرک را تا ایمان نیاورده اند، به زنی مگیرید و کنیز مؤمن بهتر از آزادزن مشرک است، هرچند زیبایی او شما را به شگفت آورد و به مردان مشرک تا ایمان نیاورده اند، زن مؤمن ندهید و برده ی مؤمن بهتر از مرد آزاد مشرک است، هرچند شما را به شگفت آورد. آنان شما را به سوی آتش فرا می‌خوانند و خداوند شما را به بهشت و آمرزش می‌خواند…
طبق مضمون و تفسیر این آیه و روایات ائمه ی معصوم :، شرط ایمان در ازدواج و انتخاب همسر، مطلق است و هرچند فرد مورد نظر تمام ویژگی های مطلوب و مثبت دیگر را داشته باشد، ولی ایمان نداشته باشد، فاقد شرط است و ازدواج با او ممنوع می‌باشد. کسی که پایبند به دین نیست، هیچ تضمینی وجود ندارد که پایبند به رعایت حقوق همسر و زندگی مشترک باشد. این ویژگی مختص اسلام نیست، بلکه در همه یدنیا، اعتقادات دینی از مهم ترین عوامل مؤثر در انتخاب همسر می‌باشد، به طوری کهبیش از 98 درصد ازدواج
ها بین یهودیان، 93 درصد ازدواج ها بین کاتولیک ها و بیش از 74 درصد بین پروتستان ها، درون دینی است.
البته اگر هر دو زوج بی دین یا به قوانین دینی بی توجه و بی قید باشند، ممکن است بتوانند یکدیگر را براساس ناباوری ها و باورهای نادرست خود تحمل کنند و در کنار هم زندگی نمایند، ولی زندگی آنان سعادتمندانه و مورد رضایت الهی نخواهد بود، زیرا فراموش کردن خداوند و دستوراتش سبب می‌شود که خداوند نیز به انسان توجه نداشته باشد.
2. ‌تقوا
حقیقت تقوا، پرهیز از گناه و نافرمانی خداوند و انجام فرامین و دستورهای الهی است.
امام صادق در تفسیر تقوا می‌فرمایند:
«تقوا انسان را از آنچه خداوند نهی کرده است، باز می‌دارد و به آنچه خداوند دستور داده انجام دهد، عمل میکند. »
ازدواج با کسی که تقوا ندارد و آشکار مرتکب گناهانی مانند روابط نامشروع جنسی و شراب خواری می‌شود، نادرست است و چنین فردی نمی تواند خانواده ای کارآمد را بنیان بگذارد. تقوا در ایجاد روابط مطلوب بین همسران و فرزندان تأثیر جدی دارد؛ برای نمونه، در تعالیم دینی می‌خوانیم که فرد متقی حتی اگر ناسازگاری هم پیش بیاید، به همسر خود ظلم نخواهد کرد. این ویژگی مورد توجه جدی
تعالیم دینی قرار گرفته و به مؤمنان توصیه شده است در صورتی که فرد از آن برخوردار نباشد، او را بههمسری برنگزینند.
تقوا دارای مراتب گوناگون است و مؤمنان به میزان تلاش خود به مرتبه ای از آن دست می‌یابند؛ دارا بودن پایین ترین سطح و مرتبه ی تقوا که انجام واجبات و ترک محرمات الهی است، بر همه واجب است و برای انتخاب همسر مطلوب، که جزو عموم مردم است نیز واجب و جزو شرایط انتخاب است.
3. ‌خلق‌نیکو
بنای مستحکم زندگی، بر سازگاری، تفاهم و همکاری، تعامل مناسب و مدارای با یکدیگر استوار است و این رفتارها فقط در پرتو ویژگی حسن خلق شکل میگیرد و ادامه می‌یابد. در حدیثی از امام صادقدرباره ی تعریف فرد دارای حسن خلق پرسیده شد و حضرتفرمودند که فردی حسن خلق دارد که:
«با تو رفتار نرم داشته باشد، خوشکلام باشد و با گشاده رویی با تو برخورد کند. »در تعالیم اسلامی آمده است فردی که حسن خلق ندارد، همسری مطلوب نیست و به همین دلیل ائمه ی طاهرین : ما را به صراحت از ازدواج با افراد بدخلق نهی ک ردهاند. همچنین در روایات اسلامی،
حسن خلق یکی از ارکان اساسی ایمان و اسباب کمال برشمرده شده است و بداخلاقی نشانه ی ضعف ایمان به شمار می‌آید. اخلاق نامناسب موجب می‌شود فرد در ویژگی ایمان نیز نقص داشته باشد و سبب بیایمانینیز شود. همچنین رسول گرامی اسلامایمان، دی نداری و حسن خلق را در کنار همقرار داده و بر ازدواج با کسی که این دو شرط را دارد، تأکید کرده و فرموده است: «با کسی که اخلاق و دینش مورد پسند باشد، ازدواج کنید. » بنابراین در صورتی که فرد از حسن خلق برخوردار نباشد، نمی تواند کارآمدی خانواده را تضمین کند. همچنین اعضای خانواده در راه رسیدن به کمال و بالندگی دچار اختلال و ضعف می‌شوند و از رسیدن به بالندگی و کمال مطلوب باز می‌مانند. از نمونه ها و مصادیق روشن خلق ناپسند می‌توان به بدزبانی، حسادت، سوءظن، لجاجت، تکبر، غرور، دروغ گویی و حرص اشاره کرد.
4. ‌سلامت‌جسمانی‌و‌روانی
برخورداری از سلامت جسم و روان، از شرایط لازم همسر مناسب است و اگر فردی به بیماری جسمی درمان ناپذیر و یا اختلال روانی شدید مبتلا باشد، گزینش او به عنوان همسر نادرست است، زیرا بیماری جسمی یا روانی عمیق و درمان ناپذیر، همیشه همراه انسان است و مانع ایفای کامل نقش همسری و مادری می‌شود و کارآمدی خانواده را به شدت دچار اختلال می‌کند. به همین دلیل، در احکام اسلامی وجود بسیاری از
نقصهای جسمی و روانی، مجوز فسخ ازدواج می‌شود و در صورتی که فرد فریب خورده باشد یا پس از عقد کشف شود، به شخص اجازه داده شده است که عقدازدواج را یک طرفه فسخ کند، بدون این که هیچ چیزی بر او باشد. در آموزه های دینی، مسلمانان از ازدواج با بیماران و کسانی که فاقد عقل و شعور هستند، به شدت نهی شده اند؛ امیرمؤمنان، علی ، در این باره می‌فرمایند:
« از ازدواج با احمق بپرهیزید، زیرا مصاحبت و زندگی با او بلاست است و فرزندانش تباه خواهند شد. »
شریک زندگی احمق نمی تواند کارآمدی خانواده را تضمین کند و خانواده را از مسیر کمال و بالندگی خارج می‌سازد.
5. ‌اصالت‌خانوادگی
در انتخاب شریک زندگی، اصالت، تعادل و شرافت خانوادگی وی مزیت است و شرط کمال، بالندگی و کارآمدی برشمرده می‌شود. فرزند خانواده، جزیی از آن و شاخه ای از آن درخت

فایل : 21 صفحه

فرمت : Word