خرید و دانلود نسخه کامل مقاله کامل آموزش مهارت خواندن درس فارسی دانش آموزان پسر پایه ششم در فضای مجازی

مقاله کامل آموزش مهارت خواندن درس فارسی دانش آموزان پسر پایه ششم در فضای مجازی

چکیده
خواندن از مهمترین مهارت هایی است که کودکان در مقطع ابتدایی بدان دست مییابند. کسب این مهارت مبنایی برای کوشش های تحصیلی آینده آنها خواهد بود. این مهارت دارای فرایندی بسیار پیچیده و مراحل گوناگون است. هدف از اجرای این پژوهش تقویت مهارت خواندن در درس فارسی در دانش آموزان پایه ششم می باشد. درس فارسییکی از درس های مهم در مقطع ابتدایی است که خوب خواندن آن باعث درک و فهم بهتر آن و کسب هویت فردی و ملی می شود و دانش آموزان را به سایر دروس علاقمند می سازد. خواندن در واقع پایه موفقیت دانش آموز محسوب می شود. در این پژوهش با استفاده از مشاهده و مصاحبه در فضای مجازی شاد مشکلات خواندن درس فارسی مشخص شد. روش تحقیق در این پژوهش اقدام پژوهی به روش های مصاحبه مشاهده میدانی و کتابخانه ای می باشد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که توانمندی معلم نقش بسیار موثری در علاقمندی و پیشرفت دانش آموزان دارد. مهارت خوب خواندن نیاز به مهارت خوب دیدن و خوب شنیدن دارد علاوه بر نقش معلم خانواده و رسانه ها نیز بسیار تاثیر گذارند. خواندن مهارتی مهم است که نیاز به تمرکز، تکرار و تمرین دارد.
کلیدواژه: مهارت خواندن، دانش آموزان ابتدایی، درس فارسی، فضای مجازی
مقدمه
در هزاره چهارم قبل از میلاد با رونق کشاورزی و افزایش پیچیدگی ساختارهای اجتماعی، مراکز شهری در بین النهرین شروع به پیشرفت کردند و فردی ناشناس مسیر تاریخ بشر را با چند خطی که برای نشان دادن یک بز و گاو روی خاک رس کشید تغیر داد. آنجا در بدو پیدایش مفهوم نوشتن نمایش
صداهای گفتاری با استفاده از نشانه های بصری قل جدا نشدنییعنی هنر خواندن نیز متولدشد.
زمانی که نویسندگان باستان به قدرت خود در خلق و تغیر افسانه و تاریخ پی بردند، اولین آثار ادبی نوشته شد.اولین نویسنده ای که در تاریخ از او نام برده شده است یک زن است.” انهد و آنا”شاهزاده اکدی و کاهن اعظم که حدود ۲۳۰۰ سال پیش از میلاد سرودهای معابد را می سرود و نامش را بر لوح های سفالی که کارهایش را رویشان می نوشت امضاء می کرد در همین زمان بود که نویسندگان آشکارا به غیاب “خواننده عزیزی در نوشته هایش اشاره کردند و به خواندن به عنوان روشی برای ارتباط بین زمانی پرداختند. اولین متون نوشته شده قرار بود بلند خوانده شوند. حروف به شیوه ای پیوسته نوشته می شدند تا هنگام خواندن با صدای بلند توسط خواننده ماهر از هم جدا شوند. علایم نگارشی اولین بار حدود ۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح استفاده شد و در قرون وسطی عجیب و نامنظم بود. توده مردم هنوز بی سواد بودند و مطالب مکتوب تنها از طریق قراعمومی به دست شان می رسید. قرار های عمومی در صومعه ها و دربارهای سلطنتی انجام می شد. از زمان رومی ها تا قرن نوزدهم خواندن از روی کتاب حتی در خانه های محقر سرگرمی لذت بخشی برای زمان غذا خوردن بود. حتی با گسترده تر شدن آموزش و تحصیلات، خواندن همچنان مهم ترین مسیر برای سرگرمی و کسب دانش بود، بویژه برای زنان. عمر خیام و مری شلی هم مردم را به کتاب خوانی در فضای باز تشویق می کردند.
در عصر حاضر فضای مجازی تاثیر بسزایی در زندگی افراد دارد و بیشتر زمان هر فرد در شبکه های اجتماعی صرف می شود.دانش آموزان نیز از این قاعده مستثنی نیستند و فضای مجازی در میان آن ها از محبوبیت زیادی برخوردار است.لذا
اگرازای فضا به درستی استفاده شود به ارتقا سطح علمی دانش آموزان کمک بسیاری می شود که این روش موجب افزایش سرعت یادگیری شده و مدت زمان به یادسپاری مطالب را درذهن افزایش می دهد. همچنین باعث صرفه جویی در زمان کلاس می شود وقتی دانش آموزی به هردلیلی نتوانسته است در کلاس حضور یابد از درس عقب نماند و فایل ها و فعالیت هایی که معلم از طریق این فضا به اشتراک گذاشته را مطالعه وگوش دهد. به همین دلیل آموزش مجازی از تاثیرگذارترین روش هادر حال حاضر است.
آموزش و پرورش به عنوان مبدا تحولات در هر جامعه ملزم به آموزش و به کارگیری این فناوری نوین در امر آموزش است فضای مجازی می تواند نقش مهم و اساسی در فعالیت های علمی و آموزشی دانش آموزان ایفا کند و زمینه را برای تعاملات علمی آنان هموارو مناسب سازد. این روزها شیوع بیماری کرونا ارزش آموزش آنلاین را برجسته کرده است بسیاری از کارشناسان آموزش و پرورش معتقدند که نگرش آسان، عدم رفت و آمد به مدرسه امکان مرور مجدد مطالب از مهمترین ویژگی های مثبت تدریس آنلاین است. عدم تعامل اجتماعی معلم ودانش آموز و فراهم نمودن بسترهای الکترونیکی بزرگترین معایب این طرح است اما با توجه به تفاوت های تدریس آنلاین با تدریس حضوری در زمینه ارتباط تعامل بازخورد، یادگیری یاددهی، ارزشیابی و… می توان با استفاده از مهارت های ضروری ارتباطی تاحد زیادی موانع و مشکلات تدریس آنلاین را برطرف نمود. برقراری رابطه با دانش آموزان مستلزم برخورداری از هنر، دانش و مهارت ارتباطی است که یکی از مهارت ها خوب خواندن است. خواندن می تواند اصل و پایه ی تعلیم و تربیت باشد.لذا در ابتدای این امر مهم یعنی تعلیم وتربیت، باید خواندن را یاد داد.درک فرایند خواندن و چگونگی آموزش آن در قرن
اخیر موضوع بسیاری از پژوهش ها بوده است. مکینتایر(۲۰۱۱) معتقد است که در برنامه آموزشخواندن، مدرسان و معلمان باید از ارتباط بین خواننده، خواندن و رشد مهارت های زبان آگاه باشند تا بتوانند آموزش موثری را داشته باشند. زبان فارسی به عنوان زبان رسمی کشور نقش بسزایی در شکل گیری وحدت ملی، بالابردن ارتباطات اجتماعی و….ایفامی کند.
خواندن مهارتی دریافتی است که در آن هدف خواننده دریافت و درک پیام نویسنده است. مهارت خواندن مانند مهارت های گوش کردن، صحبت کردن ونوشتن، دانش مربوط به زبان را فعال می سازد، ضمن اینکه باعث تبادل اطلاعات می شود. سواد خواندن یکی از مهمترین توانایی های اکتسابی دانش آموزان در دوره ابتدایی است.
یادگیری خواندن مستلزم تسلط بردو فرایند است: فرایندهای واژگانی که شامل بازشناسی دیداری عناصر زبانی اعم از حروف، کلمه ها و جمله های زبان می باشد و فرایندهای درک متن که مسئول درک معنای عناصر زبانی و روابط معنایی موجود بین آنهاست که در نهایت به درک پیام جمله و متن منجر می شود.
هدف های آموزش خواندن در دبستان عبارتند از:
شناخت حرف ها کلمه ها و درک معانی آنها
ایجاد تواناییهای مطلوب در خواندن
گسترش خزانه لغات
آشنایی با ویژگیهای اجتماعی، فرهنگی، اخلاقی جامعه خویش و ایجاد قدرت سازگاری با آن
پرورش قوای ذهنی چون تفکر، تحلیل و……
ایجاد علاقه به خواندن انواع کتاب و مطالب نوشتاری
توانایی تفسیر و تعبیر تصاویر و مطالب و حدس زدن معنی لغات درضمن جمله
روش های خواندن متن در دبستان عبارتند از:
خواندن خطابی:در این شیوه، معلم یا یکی از دانش آموزان متن درسی را خطاب به دیگران می خواند و آن ها ضمن گوش دادن به متن نیز توجه می کنند.
همخوانی در این نوع خواندن، آموزگار یا یکی از شاگردان متن را با صدای بلند خوانده و دانش آموزان دیگر با صدای بلند آن را تکرارمی کنند. این شیوه بیشتر در کلاس اول کاربرد دارد. البته استفاده از این شیوه موجب کندخوانی بچه ها می شود و انرژی زیادی را از آنان می گیرد.
سریع خوانی: هدف از سریع خوانی، آشنایی کلی با متن است نه درک عمیق آن. در این روش، سرعت خواندن زیاد می باشد. تندخوانی، مستلزم حرکت منظم چشم بر روی صفحه کتاب است: این نوع خواندن را می توان از پایه چهارم ابتدایی آموزش داد.
عبارت خوانی (گروه خوانی): در این روش، به جای توقف چشم بر روی تک تک کلمات، به گروهی از کلمات توجه می شود. روش عبارت خوانی دوسطح دارد:سطح مکانیکی در ارتباط با عادت دادن چشم برای حرکت سریع از طریق توجه به گروهی از کلمات است که در سطح اداراکی خواننده بردرک فهم مطالب تاکید خواهد داشت.
دقیق خوانی:هدف این نوع خواندن، درک کامل مطلب و نگهداری آن به شکل منطقی در حافظه است، به گونه ای که امکان بازیابی متن در موقعیت های بعدی به آسانی میسر می باشد در این روش، از فنون سازماندهی،حاشیه نویسی، علامت گذاری وخلاصه کردن مطالب استفاده می شود.در این شیوه تاکید بر فهم به جای حافظه طوطی وار است خواننده از خواندن لذت برده و به سمت آن بیشتر روی می آورد. این نوع خواندن از همان پایه اول ابتدایی باید مورد توجه قرار گیرد.
خواندن تجسمی:هدف این نوع خواندن، درک عمیق تر، کنجکاوی بیشتر و شرکت فعالانه در خواندن است. برای رسیدن به هدف مذکور، باید قبل از مطالعه سوال هایی از متن انتخاب شود. هدف از خواندن تجسمی این است که خواننده به یک قضاوت منطقی ودرک کامل از متن برسد. در این روش، خواننده از تنگ نظری رهایی یافته و توانایی تشخیص، تحلیل، ارزش گذاری، نظم و خلاقیت پیدا می کند.
خواندن لذتی:هدف از این نوع خواندن،درک زیبایی ها، افزایش آگاهی ولذت بردن از آثار هنری است. این هدف از مطالعه شعر، قصه وضرب المثل قابل وصول است.
مراحل یادگیری مهارت خواندن از آن جا که ارتباط چهار مهارت زبانی یعنی گوش دادن، سخن گفتن، خواندن و نوشتن امری مسلم است و توجه کافی به رشد دو مهارت شفاهی زبان (گفتن و شنیدن به تقویت برنامه های آموزش خواندن و نوشتن به کودکان کمک شایانی خواهد کرد، لزوم توجه به پرورش مهارت سخن گفتن آشکار می شود.
-آمادگی: در مرحله آمادگی، پیش از آنکه کودک بخواهدیابتواند از متن آموزشی یادرسی چیزی یاد بگیرد، باید اطلاعاتی را کسب کند که عبارتنداز: دانستنی های بسیار کلی درباره زبان، دانستن نام حروف الفبا و این که واژه ملفوظ یعنی هر لفظی که بر زبان جاری می شود، از چند صدای متفاوت تشکیل شده است، این که هر یک از حروف الفبا دارای صدای خاص هستند و در مرحله آمادگی خواندن باید به این موارد توجه داشت. در همین مرحله است که پدر و مادر می توانند با انجام کارها و فعالیت هایی این روند را سرعت بخشند.
– آغاز خواندن: در سال اول دبستان باید بچه ها را با شکل نوشتاری پاره ای از کلمات که از قبل شنیده اند و معنی آنها را می دانند آشنا کرد و خواندن کلمه را نیز
به آنها یاد داد. این کار به دو روش انجام می گیرد، در بعضی از مدرسه ها و نیز پاره ای از کتاب ها از همان اول به کودک یاد می هند که شکل یک کلمه را به طور کامل بشناسد و معنی آن را یاد بگیرد. در این روش در واقع بیشتر بر معنای کلمه تاکید می کنند این روش تقریبا در همه برنامه های زبان آموزی رایج در جهان به کار می رود. بدین ترتیب کودک یاد می گیرد که به طور همزمان هم صداها را بشناسد و هم کلمه ها را باید دانست معمولترین و در واقع موفق ترین شیوه برای آموزش خواندن برنامه ای است که اجزای آن عبارتنداز: دانش آموز، مجموعه ای از ابزارهای آموزشی مکمل و دیگر مواد و عناصر مربوطه.
– روشهای آماده سازی کودکان برای کسب مهارت خواندن : اکثر خانواده ها علاقمندند که بدانند چگونه فرزندانشان را برای خواندن آماده کنند. مهمترین نکته اینکه در این ارتباط باید مطرح کرد این است که وقتی خانواده برای کودک خود کتاب می خواند نه تنها گنجینه تفاوت او افزایش می یابد بلکه از خواندن احساس شادی و لذت کرده، تلاش میکند خواندن را در اسرع وقت به تنهایی انجامدهد.
بد نیست بدانیم که در تجزیه و تحلیل نتایج آزمون بین المللی پرلز که توسط یک موسسه ی هلندی در ۳۵ کشور جهان و از جمله ایران بین دانش آموزان کلاس چهارم ابتدایی در رابطه با خواندن به عمل آمد و کشور ما در رتبه سی و دوم قرار گرفت و کشورهایسوئد، انگلیس و آمریکا رتبه های اول تا سوم را کسب نمودند مشخص گردید که در این کشورها والدین دانش آموزان شرکت کننده در آزمون به مطالعه اهمیت بیشتری می دهند و به طوری که والدین این دانش آموزان حداقل ۶ ساعت در هفته در منزل مطالعه می کنند و همچنین لااقل صد جلد کتاب مخصوص کودکان در خانه موجود می باشد.
اقدامات و پژوهش های انجام شده در زمینه مهارتهای خواندن
کتابهای تالیف شده
اینجانب نوشین ملایری آموزگار پایه ششم با مدرک کارشناسی علوم تربیتی و کارشناسی ارشد مشاوره و راهنمایی که از سال ۱۳۸۶ تاکنون در آموزش و پرورش فعالیت داشته در حوزه خانواده و دانش آموز به عنوان همیار و مشاور و مربی آموزش مهارت های زندگی، فرزند پروری وخانواده در آموزش و پرورش و سایر نهادها فعالیت مستمر داشته ام.
پژوهش های اینجانب در مقطع کارشناسی بررسی نقش سواد والدین در پیشگیری از بزهکاری نوجوانان و در مقطع کارشناسی ارشد تاثیر نقش گفتگو در کاهش دلزدگی زناشویی زوجین بوده است که به صورت یک مقاله در انجمن علمی روانشناسی خانواده ایران در اولین کنگره ملی انجمن روانشناسی خانواده که در دانشگاه شهید چمران اهواز برگزارشد را ثبت گردید.
از ابتدای سال ۱۳۹۶ در مهرماه به عنوان آموزگار پایه ششم مدرسه پسرانه دولتی غدیر فعالیت خود را با۳۶ دانش آموز آغاز کردم.مدرسه ای که ۳۰۰ دانش آموز پسر در دوره دوم ابتدایی مشغول به تحصیل بودند. با توجه به شرایط بحرانی کرونا آموزش در فضای مجازی بایستی انجام می گرفت چون فضای مجازی جایگزین فضای مدرسه شد شبکه شاد شبکه ای از سوی آموزش و پرورش برای آموزش انتخاب شد و معلم و دانش آموزان موظف شدند در این شبکه فعالیت نمایند. طبعا فضای مجازی نمی تواند جایگزین فضای واقعی شود زیرا مدرسه جایی که تعامل معلم و دانش آموز صورت می گیرد تا در امر آموزش و پرورش تسهیل شود نگاه معلم، صدای معلم،رفتار معلم بخشی از امر آموزش و پرورش را بعهده می گیرد. حال در فضای مجازی فضایی که این رویدادها به شکل
دیگر صورت می گیردجایگزین مدرسه وفضای واقعی شده است. به دلیل مشکلاتی که فضای مجازی داردنمی توان آموزش را تعطیل کردویابی توجه بود باید مدیریت کرد.
در آبان ماه ۱۳۹۶ بعد از یکماه تدریس در درس فارسی متوجه شدم تعدادی از دانش آموزان رغبت و علاقه به خواندن درس فارسی علی الخصوص روخوانی ندارند و مسئولیت روخوانی درس به عهده تعداد کمی از دانش آموزان و اینجانب گذاشته می شود و وقتی از دانش آموزان می خواستم حتی بصورت داوطلبانه از روی متن درس چه بصورت نظم ونثر بخوانند امتناع می کردند و یا بد خوانی داشتند. شعر را با ریتم و آهنگ نمی خواندند با صدایی خسته و بی میل شروع به خواندن می کردند به طوری که سایر دانش آموزان اعتراض می کردند که این امر باعث اختلال در کلاس می شد و می خواستند تا خود به تنهایی مسولیت خواندن را بعهده بگیرم.
عدم علاقه به خواندن، بد خواندن درس فارسی و مسایلی از جمله نقش زبان فارسی در شکل گیری وحدت ملی، بالابردن روابط اجتماعی که بیان شد باعث شد به این موضوع بیشتر توجه کنم زیرا با توجه به صحبتهای والدین و خود دانش آموزان متوجه شدم به روخوانی و خوب خواندن درس فارسی در سال های گذشته توجهی نشده و همین عوامل مرا ترغیب کرد تا برای آموزش مهارت خوب خواندن اقدام نمایم. سوالات پیش روی محقق عبارتند از:
چگونه می توانم مشکلات خواندن دانش آموزان در درس فارسی رابرطرف نمایم ؟
چگونه می توانم مهارت خواندن را با روش های مناسب آموزش دهم ؟
روش شناسی تحقق
اقدام پژوهی یک روش پژوهشی مطرح در دنیاست که با هدف ایجاد پیوند بین نظریه و عمل و رفع مشکلات ناشی از شکاف
بین دو عرصه در موقعیت های عمل به کار می رود. این پژوهش با روشناسی اقدام پژوهی انجام شد. فرآیند اقدامات محقق عبارتند از: گردآوری شواهد اول، اجرای راه حل های موقتی، اجرای بهترین راه حل، گردآوری شواهد دوم و در نهایت ارزیابی تاثیر اقدام جدید و تعیین اعتبار آن.
گردآوری شواهد اول: طبق مشاهدات واطلاعات جمع آوری شده در کلاس شاد(فضای مجازی ) متوجه شدم دانش آموزان با بی میلی در کلاس فارسی شرکت می کنند تکالیف فارسی را خوب انجام نمی دهند، محتوای درس شامل نظم و نثر برای آنها جذاب نیست با ارسال کردن ویس از سوی دانش آموزان هنگامی که می خواستم یک پاراگراف و یا چند بیت شعر بخوانند با اعلام بی علاقگی ویا بی میلی وطفره رفتن که از طریق پیام های دانش آموزان ارسال می شد و همچنین بدخواندن درس راغب شدم تا این موضوع را بیشتر بررسی نمایم. همچنین با تماس تلفنی با تعدادی از والدین دانش آموزان و گله مندی آنها از عدم توجه به خوب خواندن و درست خواندن در سال های قبل در مدرسه از عوامل دیگری بود که باعث شد به این موضوع بیشتر رسیدگی کنم و برای برطرف نمودن آن اقدام نمایم.
نتایج مشاهدات بصورت شفاهی با ارسال صدا و فیلم درس فارسی در مهرماه و آبان ماه ۱۳۹۶
خلاصه یافته ها بعد از چندین بار روخوانی از درسهای کتاب فارسی در آبان ماه ۱۳۹۶
آهسته خواندن
مکث و توقف بیش از حدهنگام خواندن
عدم توجه به خواندن جمله عدم درک مطلب
بی میل بودن هنگام خواندن به همراه خستگی
علاقمند نبودن به درس فارسی

فایل : 18 صفحه

فرمت : Word