خرید و دانلود نسخه کامل مقاله کامل نقش شرکت های سهامی زراعی در توسعه روستایی با تاکید بر شرکت سهامی زراعی نیل شهر

مقاله کامل نقش شرکت های سهامی زراعی در توسعه روستایی با تاکید بر شرکت سهامی زراعی نیل شهر

چکیده
درجامعه سنتی ایران که قرن ها کشاورزی ، اعم از زراعت و دامداری اصلی ترین پایه اقتصاد کشور و عمده ترین منبع تامین معاش اکثریت مردم بوده است همیشه موضوع زمین و شیوه بهره برداری از اساسی ترین مسایل روز بشمار رفته است . و برای رفع این معضل نظامهای بهره برداری متفاوتی شکل گرفته است . پس از مرحله سوم اصلاحات ارضی دولت تصمیم گرفت به منظور فراهم نمودن موجبات افزایش درآمد سرانه کشاورزان و امکانات همه جانبه برای به کار بردن ماشین آلات کشاورزی در امر تولید محصول های کشاورزی و آشنایی زارعین با اصول و شیوه های جدید و جلوگیری از خرد شدن اراضی و افزایش سطح زیر کشت ، شرکت های سهامی زراعی را تشکیل دهد . بدین ترتیب از سال 1347 تشکیل شرکتهای سهامی زراعی در مناطق مختلف کشور صورت گرفت . اولین شرکت سهامی زراعی در سطح کشور با عنوان شرکت سهامی زراعی آریا مهر در نزدیکی شهر باستانی تخت جمشید از توابع شهرستان مرودشت فارس تشکیل شد و از آن پس تا سال 1357 در مجموع 93 شرکت سهامی زراعی در 851 روستا تشکیل گردید . در استان خراسان سه شرکت سهامی زراعی بنام های قائنات (قائن) ، فرحناز (نیشابور) و تربت جام تشکیل که از این سه شرکت تنها شرکت سهامی زراعی جام تاکنون بدون وقفه به فعالیت خود ادامه داده است. این شرکت باعث تحولی شدید در منطقه شده و موجب فراهم آوردن امکانات زیستی بهتر برای روستاییان منطقه و ایجاد اشتغال و تسهیلات برای سهامداران شده است .و تا حد معقولی توانسته به اهداف خود که در بخش شرکت سهامی بدان اشاره شده است دست یابد .ضمن اینکه این شرکت با مشکل ها و تنگناهایی مواجه است که عبارتند از : 1-کمبود
نیروهای متخصص 2-بیسوادی اعضا هیات مدیره 3-فقدان انگیزه مالی برای کارکنان 4- واقع بودن در یک منطقه نسبتا ناامن 5- مشخص نبودن جایگاه شرکت سهامی زراعی 6- کمبود ابزار و وسایل کشاورزی .
شواهد نشان می دهد شرکت های سهامی زراعی از عملکرد بالایی در تولید برخوردار بوده ، لذا برخی از استانهای کشور در صدد تاسیس و ایجاد شرکت های سهامی زراعی برآمده اند از این رو یکی از رویکرد های جدید وزارت کشاورزی در مناطق روستایی احیاء و توسعه شرکتهای سهامی زراعی است .
واژگان کلیدی :
نظام های بهره برداری ، شرکت سهامی زراعی، توسعه روستایی، یکپارچه سازی اراضی ،مشارکت. تربت جام، نیل شهر.
فصل نخست
کلیات تحقیق
مقدمه : Introduction
انسان همیشه برای بهتر زیستن تلاش می کند . بنابراین همه علوم و پژوهش های علمی یک جامعه برای رسیدن به این امر مهم بنا نهاده شده اند و در این رهگذر می بایست از گذشته و تجارب حاصل از آن به نفع حال و آینده بهره گرفت البته تنها تکیه بر گذشته و کاربرد نتایج آن نمی تواند رمز موفقیت بهتر زیستن باشد . به هر حال آرمان توسعه و رفاه اجتماعی به سرنوشت و زندگی همه ما بستگی دارد و هر بررسی و تحقیقی که واقعیتی از حقایق و مسائل روستایی را
آشکار سازد ارزش و پایگاهی ارزشمند خواهد داشت . به طور کلی مطالعات روستایی و برنامه ریزی توسعه روستایی را می توان سرآغاز تحولی بزرگ در جامعه روستایی دانست .
به منظور هر چه بهتر اجرا نمودن طرحهای عمران و توسعه روستایی و برخورداری اکثریت افراد جامعه روستایی از آن باید به اصول زیر توجه داشت : 1-متمرکز کردن فعالیتهای روستایی و عمرانی و سرمایه گذاری در حوزه های مختلف عمران روستایی 2-ایجاد تاسیسات زیربنایی 3-ایجاد فرصت های لازم برای پرورش استعدادها (حاتمی نژاد ، 1368 : 26 ) .
1-1-موضوع تحقیق : Subject
اصولا انتخاب و شروع یک موضوع برای تحقیق ، برای هر محقق در جامعه بر مبنای مشکلات و مقتضای زمان خود و ضرورت احساس آن موضوع ، و انگیزه بالا صورت می گیرد و رکن اصلی هر تحقیق علمی را این مرحله شکل می دهد زیرا محقق تمامی فعالیتهای تحقیقی خود را بر مبنای آن شکل می دهد .
توسعه نیافتگی در مناطق مرزی کشور باعث تهدید امنیت این مناطق می گردد و این ناامنی مناطق مرزی باعث هجوم عوامل تهدید به داخل کشور شده و باعث ایجاد چالش بزرگی در فرآیند توسعه کشور می گردد (رضوانی ، 1383 : 8 ).
محدوده مورد مطالعه که در مجاورت مرز شرقی ایران با افغانستان قرار گرفته بدلیل برخی از موارد ناامنی
،‌شرایط نامناسب جغرافیایی ، و محدودیت منابع طبیعی برخی از روستاها قادر به حفظ جمعیت خود نبوده و مهاجر فرست شده بطوریکه چندین روستا در این منطقه از جمعیت تخلیه شده اند .
نیل شهر مرکز بخش بوژگان قطب جمعیتی دهستان می باشد که بدلیل وجود شرکت سهامی زراعی مهاجر پذیر شده و در سالهای اخیر بنا به مصوبه دولت در سال 1384 به شهر ارتقاء یافته است .
نقش تثبیتی نیل شهر در کاهش روند مهاجر فرستی منطقه باعث شده تا موضوع تحقیق در این رساله ترسیم تصاویری مشخص از این مساله باشد . که شرکتهای سهامی زراعی چه نقشی در توسعه منطقه خود داشته اند .
2-1-هدف تحقیق : Objective
شرکت های سهامی زراعی از بدو تاسیس تا کنون با فراز و نشیب هایی روبرو بوده اند. بطوری که در زمان انقلاب تعداد زیادی از این شرکت ها منحل گردیدند . اما شرکت سهامی زراعی نیل شهر از ابتدای تاسیس تا کنون به فعالیت خود ادامه داده است ، حال هدف از این تحقیق بررسی علت تاسیس شرکت های سهامی زراعی و نقش دولت و مردم در شکل گیری آنها و همچنین بررسی روند تغییرات آنها چه قبل و چه بعد از انقلاب و اینکه آیا این شرکت ها و به خصوص شرکت سهامی زراعی نیل شهر نقشی در توسعه روستایی منطقه
داشته است و آیا به اهداف مورد نظر خود دست پیدا کرده است .
در مورد شرکت سهامی زراعی نیل شهر هدف های زیر مورد توجه بوده است :
مقایسه کارایی اقتصادی شرکت از نظر بازده در هکتار نسبت به هزینه تولید ناخالص . و میزان بهره وری از آب و غیره .
مقایسه سایر فعالیتهای شرکت سهامی نظیر باغداری با نظام بهره برداری دهقانی .
تاثیر اقدامات زیر بنایی نظیر توسعه آب و خاک ، مکانیزاسیون کشاورزی – یکپارچه سازی اراضی در افزایش تولید محصول ها .
بررسی نقش شرکت سهامی زراعی در توسعه روستایی نیل آباد .
تاثیر شرکت سهامی در ایجاد اشتغال از طریق کشاورزی .
بررسی آثار رفاهی و اجتماعی شرکت سهامی و تاثیر آن در تغییر جغرافیایی اقتصادی و سیاسی منطقه ( وزارت کشاورزی ، 1372: 17) .
3-1-فرضیات تحقیق :Hypotheses
در فرهنگ دهخدا فرضیه به معنی حدس و گمان ذکر شده است و شامل نظری می باشد که درباره یک مساله علمی یا تحقیقی با توجه به معلومات و تجارب گذشته ابراز شود وهنوز به اثبات نرسیده باشد ( بهفروز ،1378: 103 ) .
به عبارت دیگر فرضیه پرسشی جهت یافته است که انسان در برابر یک امر واقع که از قبل برگزیده شده مطرح می سازد (ساروخانی، 1373: 102، 105).
فرضیه یک تصور ، گمان و حدس آگاهانه درباره نتایج احتمالی تحقیق است . فرضیه یک راه حل فرضی و یا نظریه ای است که باید ثابت شود و جوابی معقول برای مسئله تحقیق ارائه کند ( بهفروز ،1378: 104).
با توجه به حقایق و واقعیت ها تئوریهای علمی مورد پیش بینی واقع می شوند این تئوریها موجب می گردند که فرضیاتی را مطرح و تهیه کنیم تا در محک آزمایش بگذاریم و نسبت به صحت و سقم آنها قضاوت نماییم بدیهی است که درصورت اثبات مطلب این فرضیه تبدیل به مطلب علمی خواهد شد و در غیر این صورت فرضیه را بطور کلی کنار می گذاریم یا با اصلاحاتی آن را مجددا مورد بررسی قرار می دهیم ( نبوی ، 1371: 94 ).
فرضیه نخست : به نظر می رسد شرکت سهامی زراعی نیل شهر در یک پارچه سازی اراضی منطقه نقش موثری داشته است .
فرضیه دوم : به نظر می رسد شرکت سهامی زراعی نیل شهر در ایجاد اشتغال و افزایش درآمد روستائیان از طریق خدمات جانبی کشاورزی نقش موثری داشته است .
فرضیه سوم : به نظر می رسد شرکت سهامی زراعی نیل شهر در ارتقاء سطح خدمات آموزشی ،‌ بهداشتی و درمانی منطقه نقش موثری داشته است .
فرضیه چهارم : به نظر می رسد با افزایش فاصله از شرکت سهامی زراعی نیل شهر میزان توسعه روستایی ( خدمات آموزشی ، بهداشتی و درمانی ) کاهش یافته است .
با توجه به شواهد به نظر می رسد که شرکت سهامی زراعی نیل شهر نه تنها در بالا بردن اشتغال ،‌ سطح سواد و بهداشت عمومی منطقه بطور غیر مستقیم موثر بوده بلکه بطور مستقیم در توسعه روستاهای چهارگانه و مجاور نقش بسزایی داشته است .
4-1-روش تحقیق و شیوه های جمع آوری اطلاعات :
Research method and ways of assemblage of information
کلیه وسایل و مراحل جمع آوری سیستماتیک اطلاعات و نحوه تجزیه و تحلیل منطقی آن ها را برای نیل به یک هدف معین روش تحقیق می گویند . این هدف به طور کلی کشف حقایق است و به همین جهت اصول کلی آن در کلیه علوم یکسان است و بسته به اینکه حقیقت مطلوب جزء کدام دسته از علوم باشد روشهای خاص آن علم که تناقضی با اصول روش علمی تحقیق نداشته باشد به تفضیل تعیین و ملاک عمل قرار می گیرد (نبوی ، 1374: 9) .
به سخن دیگر هدف از انتخاب روش تحقیق آن است که محقق مشخص نماید چه شیوه و روشی را اتخاذ می کند تا او را هر چه دقیق تر ، آسانتر ، سریع تر و ارزانتر در دستیابی به پاسخ یا پاسخ هایی برای پرسش یا پرسشهای تحقیق مورد نظر کمک کند (نادری ، سیف نراقی ، 1372: 60) .
بطور کلی مراحل اصلی یک روش تحقیق علمی به قرار زیر است .
1-طرح مساله 2-تهیه و تنظیم فرضیه 3-جمع آوری اطلاعات 4-طبقه بندی اطلاعات حاصله 5-مطالعه اطلاعات و تشخیص روابط علت و معلول 6-تعیین اعتبار و نقد فرضیه 7-تهیه گزارش تحقیق (نبوی ، 1374: 9) .
این تحقیق از نوع کاربردی است و روش آن توصیفی – تحلیلی می باشد و روش جمع آوری اطلاعات اسنادی ، کتابخانه ای و میدانی است ، به همین دلیل سعی شده از روشهای زیر استفاده گردد .
1-روش کتابخانه ای و استفاده از منابع و مأخذ چاپی و نشریات و آمارنامه ها .
2-مراجعه حضوری به ادارات ، سازمان های دولتی و غیر دولتی مختلف و استفاده از آمار و اطلاعات آن ها.
3-انجام کار میدانی و مصاحبه و مشاهده و نظر سنجی در منطقه مورد مطالعه .
4-تجزیه و تحلیل داده ها و تهیه گزارش و ارائه پیشنهادهای لازم در این زمینه .
جهت تهیه و تنظیم این رساله و ارزیابی فرضیه ها از کلیه روشهای مذکور استفاده شده است که در ذیل به توضیح آنها پرداخته می شود .
1-4-1-شیوه اسنادی یا کتابخانه ای : attributive or library way
در ابتدا بررسی کتب ، مجلات ، آمار نامه ها با مراجعه به کتابخانه ها و سازمانهای مربوطه و مطالعه نقشه های موضوعی ، اساس کار قرار گرفته است .
همچنین تکنیکهای تحلیل اطلاعات که شامل : استفاده از نرم افزارهای EXCEL ، ARCVIEW ، کاربرد روشهای کمی و کارتوگرافی شامل : تحلیل نقشه های موجود وتصویر ماهواره ای می باشد .
2-4-1-شیوه های میدانی : Field method
برای جمع آوری اطلاعات به روز و جدید ، اطلاعات میدانی شامل : مشاهدات مستقیم ، مصاحبه ، نظر سنجی ، تکمیل پرسشنامه ، عکسبرداری و فیلمبرداری انجام شده است .
همچنین مراکز کتابخانه ای که در طول دوران تحقیق مورد استفاده نگارنده بوده اند به ترتیب اهمیت عبارتند از :
کتابخانه های جهاد کشاورزی مشهد در شعبات مختلف و شهرستان تربت جام ؛
کتابخانه سازمان مدیریت و برنامه ریزی خراسان ؛
کتابخانه دانشکده فنی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد ؛
کتابخانه دانشگاه فردوسی ؛
کتابخانه سازمان آب منطقه ای خراسان رضوی ؛
کتابخانه آستان قدس رضوی ؛

فایل : 250 صفحه

فرمت : Word