خرید و دانلود نسخه کامل جزوه بیماری های گیاهان زراعی

جزوه بیماری های گیاهان زراعی

زنگ های جو Barley Rusts
زنگ برگ (قهوه ای) جو Barley leaf rust
عامل بیماری Puccinia hordei
این زنگ به لحاظ گرما دوست بودن بیشتر در ارقام دیررس جو دیده میشود. میزبان حدواسط آن لاله کلاغی (Ornithogalum umbellatum) است. سیکل زندگی شبیه زنگ سیاه گندم می‌باشد و هر 5 مرحله اسپوری در آن دیده می شود. عامل این زنگ در برخی نواحی قارچPuccinia hordei و در بعضی از مناطق P. recondita f.sp. tritici است.
کنترل زنگ برگ جو مثل کنترل زنگ قهوه ای گندم است.
× در جو زنگ زرد و زنگ سیاه نیز شایع است (برای توضیحات بیشتر به بیماری های گندم مراجعه شود)
سیاهک های جو
چهار نوع سیاهک در جو دیده می شود.
1 – سیاهک آشکار جو عامل بیماری Ustilago nuda
خوشه های آلوده به استثنای غشاء نازک فرابر دانه به توده ای از تلیوسپورها مبدل می شوند. این غشاء به راحتی پاره شده و اسپورها با باد پراکنده می شوند و طی چند روز فقط محور سنبله باقی می ماند. آلودگی بذر کاملاً داخلی است. سیکل بیماری و کنترل شبیه سیاهک آشکار گندم است.
2 – سیاهک پنهان عامل بیماری Ustilago hordei
علایم مشخصه سیاهک پنهان، وجود غشاء نسبتاً پایداری است که تا زمان رسیدن دانه، توده تلیوسپورها را در برمی‌گیرد. در بسیاری از موارد، خوشه های سیاهک زده که دیر می‌رسند، درون غلاف برگ پرچم گیر می‌کنند. تلیوسپور نیز جوانه زده و پس از تحمل میوز هسته، 4 بازیدیوسپور را بوجود می آورند که آلودگی را موجب می شوند. بقیه توضیحات و نیز روشهای کنترلی شبیه سیاهک پنهان گندم می باشد.
3 – سیاهک نیمه آشکار
عامل بیماریUstilago nigra
تشخیص این بیماری از سیاهک آشکار در مزرعه غیر ممکن است و تنها راه دقیق مقایسه نحوه جوانه زنی آنهاست. تلیوسپورهای سیاهک نیمه آشکار، بازیدیوسپور تولید می کنند ولی تلیوسپور سیاهک آشکار بجای بازیدیوسپور، لوله های آمیزشی تولید می‌کند. علایم شبیه سیاهک آشکار است و فقط تفاوتی در میزان سفتی غشای فرابر محیطی وجود دارد که در سیاهک نیمه آشکار، سفت تر است. در برخی سویه های U.nigra ریشکها به خوشه آلوده چسبیده باقی می ماند.
تلیوسپور در سطح بذر و خاک دوام می آورد و سیکل بیماری و در نتیجه روشهای کنترلی شبیه سیاهک پنهان می باشد.
4- سیاهک پاکوتاه
عامل بیماری Tillatia controversa (=T.hordei)
این بیماری نادر است. برای توضیح بیشتر به سیاهک پاکوتاه گندم مراجعه نمائید.
سفیدک پودری یا سطحی جو Powdery mildew
عامل بیماری فرم جنسی Blumeria graminis f.sp. hordei
فرم غیر جنسی Oidium moniliforme
در برخی نواحی سفیدک سطحی در جو از اهمیت زیادی برخوردار است. این قارچ فقط به جو و سایر گونه های Hordeum حمله می کند
(برای توضیحات بیشتر به گندم مراجعه کنید)
بلاچ برگی جو
عامل این بیماری، 2 گونه متفاوت قارچی است
Septoria passerinii
Stagonospora avenae fsp. triticea
قارچ 1 تولید پیکنید می کند که حاوی پیکنیدیوسپورهای سوزنی و دارای 1-3 دیواره عرضی است.در مورد قارچ 2 به بلاچ برگی گندم مراجعه شود.
بلاچ خوشه جو
عامل بیماری Stagonospora nodorum
به بلاچ خوشه گندم مراجعه شود.
بیماری های لکه قهوه ای جو
1 – لکه قهوه ای معمولی جو
عامل بیماری فرم جنسی Cochliobolus sativus
فرم غیر جنسی Bipolaris soroviniana
لکه های به اندازه های متغیر قهوه ای رنگ روی برگها و غلاف برگها تشکیل می شود که اغلب گرد بوده هاله ای زرد دارند. ممکن است لکه ها رفته رفته بهم بپیوندند و سطوح بزرگی از برگ را بپوشانند. روی سطح برگ کنیدی های بزرگ قطور و سوسیی شکل، چند خانه ای و تیره را می توان زیر میکرسکوپ مشاهده نمود که فرم غیر جنسی قارچ عامل بیماری و عامل انتشار آن در مزرعه است. قارچ عامل بیماری، ممکن است در بذر و یا بصورت میسلیوم و کنیدی در بقایا زمستان گذرانی کند. فرم جنسی بندرت در طبیعت یافت می شود. قارچ در فرم جنسی تولید پرتیس کاذب می کند.
کنترل:
استفاده از بذور سالم یا ضدعفونی بذور با قارچ کش ها
تناوب با گیاهان غیر گندمی
سمپاشی با قارچ کش های سیستیمیک و محافظتی و چندین بار
در حال حاضر چند رقم مقاوم به این بیماری عرضه شده است
2- لکه قهوه ای توری عامل بیماری فرم جنسی Pyrenophora teres فرم غیرجنسی Drechslera teres
این بیماری در مناطق مرطوب و پر باران دیده می شود. علایم شامل لکه هایی است که ابتدا بشکل نقاط با خطوطی بسیار ریز ظاهر شده و پس از
توسعه، خطوط باریک طولی و عرضی قهوه ای تولید می کند که شبکه تور مانند مشخصی را بوجود می آورد. بافت مجاور لکه های قهوه ای، زرد رنگ می باشد. در صورت شدت بیماری، کل برگ خشک می شود. کنیدی ها شبیه کنیدی های لکه قهوه ای معمولی است با این تفاوت که همه سلولهای کنیدی قادر به جوانه زنی و ایجاد لوله تندشی می باشد. ولی در لکه قهوه‌ای معمولی، کنیدی ها فقط از دو قطب جوانه می زنند. قارچ عامل بیماری در فرم جنسی پرتیس کاذب تولید می کند. فرم جنسی در طبیعت و محیط کشت تشکیل می شود. کنیدی ها وسیله انتشار قارچ در طول فصل رویشی می باشند. زمستان گذرانی قارچ به شکل میسلیوم دورن بذر یا پرتیس کاذب در بقایاست. اهمیت اینوکلام بذرزاد کمتر است.
کنترل:
نخستین قدم، از بین بردن بقایای میزبان است.
استفاده از بذور سالم
تناوب حداقل 2 ساله
موثرترین روش شاید استفاده از ارقام مقاوم زراعی است.
3- لکه قهوه ای نواری جو
عامل بیماری فرم جنسیPyrenophora graminea
فرم غیر جنسی Drechslera graminea
این بیماری از مهمترین بیماریهای جو به شمار می رود و در صد گیاهان آلوده با میزان خسارت نسبت مستقیم دارد. چرا که گیاهان آلوده، بذر تولید نمی کنند و خسارت ممکن است به 100% برسد. لکه های نواری قهوه ای علایم مشخص بیماری است. این برگها در صورت شدت بیماری پاره شده و برگ ریش ریش می شود. گیاهان آلوده معمولاً کوتوله مانده و هیچ بذری تولید نمی کنند. روی برگها کنیدی های سوسیسی شکل قارچ قابل مشاهده است که قادر به آلوده کردن میزبان دیگری نیست. بنابراین انتشار بیماری در طول فصل رویشی صورت نمی گیرد و این بیماری یک بیماری مونو سیکل می باشد. فرم جنسی قارچ (پرتیس کاذب) بندرت در طبیعت دیده می شود و در صورت وجود نیز به نظر می رسد که هیچ نقش در چرخه بیماری نداشته باشد.
این قارچ فقط در بذر بصورت میسلیوم باقی می ماند و هیچ مدرکی مبنی بر پایداری آن در بقایا وجود ندارد. کنیدی های قارچ با باد به خوشه های مجاور پخش شده و بذور گیاه مجاور را آلوده می کنند.
کنترل:
بذور سالم یا ضدعفونی بذر با کاربوکسین- تیرام و برخی قارچکش های سیستیمیک
ارقام مقاوم
سایر بیماریهای برگی در جو
5-1- اسکالد یا کچلی جو
عامل بیماریRhynchosporium secalis
این بیماری در مناطق خنک و نیمه مرطوب شایع است. لکه های روی برگها، غلاف برگ، گلوم و حتی ریشکها دیده می شود. این لکه ها به شکل نامنظم با مرکز خشک و سفید یا خاکستری و حاشیه قهوه ای تیره و بعضاً با هاله زرد دیده می شود. لکه ها بزرگ بوده و به رگبرگها محدود نمی شود. در این لکه ها، کنیدی های 2 سلولی و شفاف و خمیده قارچ زیر میکرسکوپ قابل مشاهده است. این قارچ فاقد فرم جنسی است و کنیدی های عامل انتشار بیماری در فصل رویش می باشند. قارچ به شکل میسلیوم در فرابر و پوسته بذر و نیز در بقایا دوام می آورد.
کنترل بیماری:
از بین بردن بقایای گیاهی و با تناوب، شخم عمیق و یا سوزاندن
نابود کردن جوهای خودرو و سایر گونه های گندمیان آلوده و میزبان

فایل :

فرمت : Word