خرید و دانلود نسخه کامل تحقیق در مورد امامزاده بیدگنه شهریار

تحقیق در مورد امامزاده بیدگنه شهریار

1ـ روستای بیدکنه یکی از روستاهای نسبتاً بزرگ بخشی ملارد شهریار است ، این روستا در طول جغرافیایی  شرقی و عرض جغرافیایی  واضع شده است ، ارتفاع این روستا از سطح دریا 1184 متر است ، در جنوب شهر ملارد منتهی به چهارراه مهمی می شود که در سمت شرق به سوی شهریار و تهران ، سمت شمال به سوی کرج راه دارد . سمت کرج منتهی به دهستان بی بی سکینه و اخترآباد ، و جاده اشتهارد به شهریار است . در سمت جنوب دو راه وجود دارد یکی به سوی قشلاق و جاده بالا  دست به سوی روستای بیدگینه راه دارد ، روستای بیدگینه در نزدیکی رودسیاه آب واقع است که رودی است فصلی . این منقطه و بعد اماکن تاریخی و پیش از تاریخی متعددی است که نشانگر موقعیت مطلوب آن جهت امکان آسیان از دیر باز بوده است . علاوه بر چند تپه باستانی در دهستان بیدگینه ، ویرانه بهارتاقی (آتشکده) متعلق به دوره ساسانی در نزدیکی کوه تخت کیکاووس دیده می‌شود. روستای بیدگینه حدود 5 هزار نفر جمعیت دارد  . پس از طی حدود پنج کیلومتر و گذر از روستای اسفند آباد به روستای بیدگینه می رسیم . امامزاده در دامنه کوه تخت کیکاوس واقع شده است و درست در 30 متری آن منقطه نظامی وسیعی قرار دارد .

مشخصات بناء امامزاده همانطور که آمد در دامنه جنوب غربی کوه تخت کیکاووس قرار دارد . ساختمان آجری امامزاده محوطه ای چهارگوش به ابعاد 15/10 در 6/9 متر را در بر می گیرد . این بنا تا هشت سال پیش بدون دخل و تصرف رها شده و نیمه متروکه بود ، نگارنده خود در آنزمان از امامزاده بازدید به عمل آورد گنبدی آجری دوپش که قدست آن را می توان سلجوقی ـ ایلخانی دانست بنا را پوشش می داد . در نزدیکی بنا قبرستانی قرار دارد که در آن زمان قطعاتی از سنگ قبرهایی که متعلق به دوره صفوی بودند در آن مشاهده می شد ، همچنین کتیبه ای به خط ثلث ریحانی مشتمل بر آیاتی از قرآن که متعلق به بنای اصلی بود . در اطراف قبرستان به چشم می‌خورد .  متأسفانه از این کتبیه ها  و سنگبرها دیگر اثری در دست نیست .

همچنین مصالح آن از آجر بود که ابعاد آنها 5*22*26 بود ، و مشتمل بر تزئیناتی از قبیل نقوش هندسی قابل زده بین آجرها که از ویژگی های تزئینی عهد سلجوقی و ایلخانی است به چشم می خورد . درب ورودی در هشت سال پیش در ضلع شرقی قرار داشت پنج ، شش سالی است که در قسمت حسینیه ای جدید تأسیس شده است که از طریق همان ورودی قدیمی به بنای اصلی امامزاده وصل می شود . گنبد آجری سلجوقی ـ ایلخانی بنا که درپوش است . از داخل 10 متر ارتفاع دارد . در طرف چهار یا پنج سال اخیر شورای روستا به یاری اوقاف اقدامه به بازسازی درست بنا نموده‌اند، که متأسفانه با عدم رعایت سبک کهن معمار بنا صدمات بسیاری بر بنا دارد نموده اند ، هرچند خوشبختانه امکان احیای بنا وجود دارد ، چنانکه گنبد آجری را با ورقه هایی حلبی پوشش داده و سطح آنرا با ایزوگام پوشانده اند اما مشتملهای اصلی گنبد دست نخورده و محفوظ است . با برداشتن قطعات حلبی می توان گنبد آجری را مشاهده نمود . همچنین  در ضلع جنوبی بنا ، آجرهای کهن ایلخانی ، سلجوقی را با آجرهای تزئینی جدید زرد رنگ مشهور به سه سانتی پوشانده اند ، اما بخشهایی از ضلع غربی هنوز آجرهای قرمز رنگ صفوی خود را حفظ نموده است . هر چند متوالیان امامزاده تصمیم دارند در این ضلع نیز ساختمان جدیدی احداث نمایند . درب ورودی فعلی در ضلع جنوبی قرار دارد . در بالای در ورودی یک نور گیر و در طرفین آن دو تاق نمای آجری قرار دارد . در بالای در ورودی یک نورگیر و در طرفین آن دو تاق نمای آجری و برفراز تاق نماها دو قاب چهارگوش دیده می شود . فضای داخلی بنا یا گنبد خانه طرحی چلیپا دارد . در واقع گنبدخانه فضای چهارگوش به ابعاد 3/6 در 3/6 است که در هر ضلع آن چهار تورفتگی یا غرفه به چشم می خورد . در اضلاع شمالی و غربی دو تاق نمای کامل قدر اضلاع شرقی و جنوبی دو مدخل ارتباطی درون تاق نماها قرار دارد . بر دیواره اطراف گنبدخانه از اره مرمری با تاق جناغی به ارتفاع یک متر تعبیه شده است . سطح فوقانی و اندرونی گندخانه را اندود گچ می پوشاند . فضای چهارگوش داخل امامزاده با استفاده از فیلپوشها و هشت تاق نمای کوچک به طرح مدور گنبد مبدل می شود . در هشت پایه گنبد  تزئینات ساده کاربندی به کار رفته است . چهار نوریگر در میان چهار تاق بنای فوقانی تعبیه شده است .

در میان گنبدخانه ضریح فلزی امامزاده به طول 189 و عرض 188  و ارتفاع 2000 سانتی متر و در داخل آن سنگ قبر مرمری جدیدی واقع است . همانطور که آمد در ضلع شرقی حسینیه تازه تأسیس قرار دارد که از ساخت آن چهار یا پنج  سال بیشتر نمی گذارد .

4ـ تاریخچه بنا :

طرح و شکل گنبد و وجود تزئینات هندسی در ملات میان آجرهای نما ، نشانگر قدمت این بنا است ، چنانچه می توان آنرا متعلق به دوره سلجوقی ایلخانی دانست . نگارنده مقاله  ای از یک باستانشناسی آلمانی در یکی از مجلات داخلی خوانده است که متأسفانه  ترجمه نام باستانشناسان و نامه مجله را به خاطر ندارد ، اما کلیات مقاله نشانگر اهمیت این بنای تاریخی است ، نگارنده مقاله بنیان بنا را سلجوقی دانسته که در دوره ایلخانی  مورد مرمت و بازسازی واقع شده است ، وی این بنا را یکی از معدود بناهای سلجوقی اطراف تهران می داند . با توجه به این مطلب شایسته  است این اثر مهم به ثبت رسیده و از تخریب و دخل و تصرف غیر حرفه ای در آن جلوگیری به عمل آید .

5ـ مالکیت بنا : امامزاده تحت نظارت سازمان اوقاف است ، که بخشی از هزینه بازسازی درست آنرا پرداخت نموده است ، بنابر شجره نامه ای که برای امامزاده تهیه شده است ایشان از اولاد امام حسن (ع) از طریق حسن ثنی می باشند .  هرچند قدمت این بنا و بازگشت آن به دوره سلجوقی شاید نشانگر آن باشد که شخصیت متری مدنون در آن مُطلب و یا پیر طریقت صوفیان باشد .

6ـ دخل و تصرف در بنا :

همانطور که ذکر شده در ظرف پنج شش سال اخیر شورای روستای بیدگینه با همکاری اداره اوقاف اقدام به بازسازی مرمت بنا نموده است که متأسفانه در این ، کار ضوابط ، و اصول بازسازی بناهای تاریخی را مد نظر ندانسته اند چنانچه نمای قدیمی امامزاده که با آجری و با تزئینات اشکال هندسی قالبی در ملات بینی آجرها بوده (ویژگی سبکی سلجوقی و ایلخانی ) با آجرهای تزئینی جدید پوشش داده شده است ، یا گنبد آجری زیبای بنا با ورقه های فلزی پوشش داده شده است ، اما خوشبختانه  درون گنبد خانه از دخل و تصرف سالم مانده است و گنبد اصلی بنا نیز از ورقهای فلزی نموده است . موقعیت بنا در نزدیکی آتشکده  ساسانی نشانگر آن است که این مکان از دیر باز مقدس انگاشته می شده است . در کنار امامزاده درخت پسته بسیار کهنی با قدمتی حداقل 8000 ساله قرار دارد که این درخت نیز نزد اهالی تقدس دارد .

تحقیق در مورد امامزاده بیدگنه شهریار