خرید و دانلود نسخه کامل مقاله کامل نگرشی بر اقلیم کشاورزی سیب‌ زمینی

مقاله کامل نگرشی بر اقلیم کشاورزی سیب‌ زمینی

نگرشی بر اقلیم کشاورزی سیب‌زمینی
چکیده
اقلیم کشاورزی (اگروکلیماتولوژی) از جمله مهم‌ترین شاخه‌های اقلیم کاربردی است که رابطه متقابل آب و هواشناسی و هیدرولوژی و نیز کشاورزی را دربر می‌گیرد.
آب و هوای نیمه مرطوب قسمت اعظم شهرستان دماوند، از جمله بهترین شرایط را برای کشاورزی مطلوب و منحصر به فرد از جمله سیب‌زمینی (بویژه در فصل‌های بهار و تابستان) فراهم ساخته است.
سیب‌زمینی از جمله تولیدات کشاورزی است که رشد آن در چند دهه پیش به این سوی با موفقیت‌های چشمگیری در ایران و بویژه در شهرستان دماوند همراه بوده است. ایران با تولید 2/3 میلیون تن سیزدهمین کشور تولید کننده این محصول در جهان است.
فنولوژی، رابطه عناصر اقلیمی از جمله فتوپریودیسم، دما، بارش، دوره حساس رطوبتی با سیب‌زمینی و نیز انتخاب صحیح واریته‌ها و موقع کشت.‌.. در افزایش کمیت و کیفیت این محصول نقش تعیین کننده‌ای را ایفا می‌کند.
واژگان کلیدی: اقلیم کشاورزی، سیب‌زمینی، دماوند، فنولوژی
سرآغاز
اقلیم کاربردی، ارتباط و تأثیر آن در بخش‌های مختلف اقتصادی مورد مطالعه قرار گرفته است. اگروکلیماتولوژی از جمله مهم‌ترین شاخه‌های اقلیم کاربردی است که مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است و مطالعات ارزشمندی در این چارچوب را به انجام رسانده‌اند.
برخی از دانشمندان نظیر والسون معتقدند که نوع تولید کشاورزی و یا نوسان محصول به آب و هوا بستگی دارد. در مطالعات آب و هوایی در ارتباط با برنامه‌ریزیهای کشاورزی، اطلاعات دقیق از میزان بارندگی، دما و نحوه توزیع آن به دست می‌آید. نقش آب و هوا در تعیین نوع عملکرد گونه‌های زراعی و ارقام مناسب کشت بسیار مهم است. شناخت رابطه آب و هوا و نوع رویش گیاهان توسط انسان موفقیت مهمی محسوب شده است. آب و هوا بر ساختمان گیاهان تأثیر بسزایی دارد.
اقلیم کشاورزی با رابطه متقابل بین عوامل آب و هواشناسی و هیدرولوژیکی از یک سو و کشاورزی در یک جهت کلی و حتی جنگلداری از سوی دیگر مطابقت دارد.
هدف آن کاربرد اطلاعات آب و هواشناسی به منظور بهبود عملیات کشاورزی و افزایش قابلیت تولید چه در کمیت و چه در کیفیت است.
روند مطالعات اقلیم کشاورزی در چهار طبقه‌بندی قرار دارد:
1ـ برنامه‌ریزی در کاربری اراضی (انتخاب گیاهان مناسب هر پهنه و سیستم‌های کشاورزی.‌..)، 2ـ عملیات کشاورزی (تقویم زراعی، کشت و برداشت، آبیاری، عملیات کود دهی، مالچ پاشی، شخم، کشت مخلوط و استفاده از ماشین‌آلات کشاورزی)، 3ـ رابطه هوا و گیاه (فنولوژی: از مرحله جوانه زدن تا رسیدن محصول) و 4ـ اقدامات
حفاظتی (در برابر یخبندان، تگرگ، سیل، خشکسالی، فرسایش خاک، زیان ناشی از باد و حتی رابطه وضعیت هوا و بیماریها و آفات گیاهی). (جن ـ هو چانگ، ص16).
سؤال تحقیق: کدامیک از پارامترهای آب و هوایی در رشد و عملکرد سیب‌زمینی تأثیرگذار است؟
مواد و روش‌ها
در این مطالعه از دو روش کتابخانه‌ای و گردآوری منابع و میدانی تحقیقات ناحیه‌ای و تجربی استفاده شده است. آمارهای مورد نیاز چندین ایستگاه هواشناسی از سازمان هواشناسی کشور تهیه شد و به تجزیه و تحلیل داده‌های آماری با رسم نمودارها مبادرت گردید.
اهداف تحقیق
تعیین اقلیم پهنه مورد مطالعه
تعیین دمای پایه رشد و طول دوره رشد سیب‌زمینی
تعیین مراحل فنولوژیکی رشد سیب زمینی
بررسی تأثیر پارامترهای اقلیمی بر رشد سیب‌زمینی
موقعیت جغرافیایی پهنه مورد مطالعه
شهرستان دماوند با وسعتی معادل 76/2056 کیلومتر مربع در دره حاصلخیز و باصفایی در 25 کیلومتری جنوب قله دماوند، در 70 کیلومتری شرق تهران واقع شده است.
ارتفاع پهنه مورد مطالعه بین 1500 تا 4000 متر بالاتر از سطح دریای آزاد است. پهنه دماوند حاشیه خاوری دشت تهران تا سرگردنه کدوک را دربر می‌گیرد و به عنوان یکی از مناسب‌ترین پهنه‌های میانبند دامنه‌های جنوبی رشته کوههای البرز به حساب می‌آید.
آب و هوای دماوند
دماوند دارای زمستان سرد و طولانی و تابستان خنک است، به طوری که 5 ماه آخر سال یخبندان همراه وزش شدید باد و 4 ماه اول سال در روز هوای نسبتاً گرم و در شب هوای خنک حاکم است. سه ماه دیگر هوا معتدل و مطبوع است.
میانگین بارش سالانه ایستگاه آبعلی در سالهای 81-1361 برابر 525 میلیمتر است (جدول شماره 2).
مطالعه میانگین ماهانه دمای دماوند در طی سال بیانگر آن است که شهرستان دماوند با شروع فصل بهار تا اواخر مهرماه از شرایط مساعد دمایی برخوردار است و از نظر فعالیت‌های کشاورزی با محدودیت خاصی مواجه نیست (جدول 1).
جدول 1. رژیم دمای ایستگاه آبعلی (781-1361)
مأخذ: پایگاه اینترنتی سازمان هواشناسی کشور
جدول شماره 2. میانگین بارش ماهانه و سالانه در ایستگاه آبعلی طی سالهای 1379-1361
براساس فرمول آمبرژه، هر یک از زیر اقلیم‌های آمبرژه دارای تیپ رستنیهای ویژه‌ای است که این دانشمند آنها را اشکوب‌های زیست اقلیم نام نهاد:
ـ آب و هوای ارتفاعات 1700 متر به پایین : نیمه خشک سرد
ـ آب و هوای ارتفاعات 2100-1700 متر : نیمه مرطوب سرد
ـ آب و هوای ارتفاعات 2100 متر به بالا : اقلیم ارتفاعات
روش آمبرژه برای پهنه دماوند مناسب است.
فنولوژی
فنولوژی، دانش مطالعات تغییرات فصلی ارتباط بین ماهیت و شرایط آب و هوایی یک پهنه است. جوانه زدن، تولید برگ، پنجه‌زایی، ساقه‌دهی، تشکیل جوانه گل، گلدهی، تولید دانه در نهایت رسیدن دانه مراحل فنولوژی را مشخص می‌کند.
دانستن مدت زمان واقعی هر یک از مراحل فنولوژی رشد گیاه در هر محیط و مکان ویژه و نیز ایجاد ارتباط این مؤلفه با عملکرد نهایی گیاه، امکان دستیابی به عملکردهای بالا را برای گیاهان مختلف میسر می‌سازد (Pal et al, 1996).
به طور کلی فنولوژی، رشد و تولید ماده خشک در گیاهان زراعی به مجموعه عناصر آب و هوایی نظیر انرژی خورشیدی، نور، طول روز، دما، باران.‌.. بستگی دارد. بنابراین، شناخت نحوه تأثیر این عناصر بر گیاهان زراعی ضروری به نظر می‌رسد (کوچکی، حسینی، نصیری، 1974).
سیب‌زمینی
امروزه در بسیاری از کشورهای پیشرفته قسمت اعظم سیب‌زمینی فرایندسازی می‌شود و بقیه آن به صورت تازه به مصرف می‌رسد. گاه مصرف زیاد سیب‌زمینی در جیره غذایی را نشانه پیشرفتگی و تمدن می‌دانند.
در ایران حدود 200 سال پیش سرجان ملکم در زمان فتحعلی شاه تعدادی بذر سیب‌زمینی را به دربار شاه قاجار هدیه کرد. در آغاز در روستای پشند، سپس فریدن اصفهان و اطراف دماوند و دیگر نقاط کشور کاشته شد (مظفری، 1368).

فایل : 21 صفحه

فرمت : Word