مقالات فارسی

آموزشکده فنی رازی
موضوع پروژه :
پیمانکاری
گرد آورنده
رضا اسداللهی گندشمین
استاد مربوطه
جناب آقای نجفی
رشته تحصیلی
حسابداری و بازرگانی
سال تحصیلی 89-90

جرم منازعه در حقوق کیفری ایران
چکیده
حفظ نظم اجتماعی و انسجام عمومی در گرو تعامل و نه تقابل رفتارهای اعضای جامعه با یکدیگر می باشد.قانونگذار در راستای ایجاد هماهنگی و تعامل چاره ای ندارد جز اینکه برهم زدن تعامل اجتماعی را با ضمانت اجراهایی مواجه کند. منازعه از آن دسته رفتارهایی است که به شدت امنیت و احساس امنیت افراد جامعه را دستخوش نگرانی می کند ، به همین دلیل قانونگذار جمهوری اسلامی ایران نیز برای جلوگیری از بروز چنین پدیده های نابهنجار برای آن ضمانت اجرای کیفری در نظر گرفته است . سیر تقنین در حقوق کیفری ایران نشان می دهد که رویکرد مقنن نسبت به جرم انگاری این رفتار از ثبات برخوردار نبوده و در یک برهه زمانی آن را جرم انگاری ، در زمانی دیگر آن را از سیاهه جرایم خارج کرده و مجددا در سال 1375 آن را بازجرم انگاری کرده است . منازعه جرمی است که تحقق آن منوط به درگیری و زد و خورد بوده و در در گرو ارتکاب دیگر جرایم علیه تمامیت جسمانی می باشد و از این حیث باید آن را جرمی وابسته لحاظ کرد .
مفهوم شناسی
مفهوم لغوی منازعه : منازعه در لغت به معنای نزاع کردن و ستیزه کردن آمده است و کسی که دست به چنین رفتاری می زند منازع به معنای نزاع کننده یا ستیز کننده نامیده شده است . ( معین ، 1387 ، ص 1052 )
مفهوم اصطلاحی منازعه : منازعه مصدر باب مفاعله و از ماده نزع و نزاع به معنای درگیری و زد و خورد است . ( حبیب زاده ، جعفری ، 1388 ، ص 236 ) و در نتیجه نیاز به اقدام متقابل دارد . ( گلدوزیان ،1386 ، ص 183 ) یعنی آنکه افراد حاضر در منازعه هم صدمه بزنند و هم صدمه ببینند . بنابراین اگر شخص الف با ب زد و خورد
بکنند ، اولی ، دومی را بزند و دومی ، اولی را می گویند این دو نفر باهم منازعه کرده اند . (پاد ، 1385 ، ص 135 ) بدین ترتیب منازعه در صورتی محقق می شود که عمل شرکت کنندگان در نزاع طرفینی باشد . (زراعت ، 1387 ، ص 640 ) بنابراین اگر یک طرف ، طرف دیگر را مورد ضرب و شتم قرار داده و آن طرف حالت انفعالی داشته و عکس العملی از خود نشان ندهد نمی توان گفت منازعه شکل گرفته است .
مفهوم حقوقی منازعه : در مفهوم حقوقی ( حقوق کیفری ) منازعه را دیگر باید تحت عنوان جرم منازعه و نه صرف منازعه بررسی نمود ؛ چه آنکه رفتار وارد شده در قلمرو حقوق کیفری با عنوان جرم معرفی می شود و لذا شایسته است که این رفتار ممنوعه با عنوان جرم ترسیم گردد . قانونگزار در معرفی جرم منازعه مثل رویه غالب خود در معرفی جرایم از ارائه تعریف صریح و روشن خودداری کرده و روش توصیف و تبیین را برگزیده است . طبق ماده 615 ق . م . ا که در حال حاضر رکن قانونی جرم منازعه را تشکیل می دهد : « هرگاه عده ای با یکدیگر منازعه نمایندهریک از شرکت کنندگان در نزاع حسب مورد به مجازات زیر محکوم می شوند :
1- در صورتی که نزاع منتهی به قتل شود از یک تا سه سال .
2- در صورتی که منتهی به نقص عضو شود به حبس از شش ماه تا سه سال .
3- در صورتی که منتهی به ضرب و جرح شود به حبس از سه ماه تا یک سال .
تبصره 1 – در صورتی که اقدام شخص دفاع مشروع تشخیص داده شود مشمول این ماده نخواهد بود .
تبصره 2 – مجازاتهای فوق مانع اجرای مقررات قصاصیا دیه حسب مورد نخواهد شد. »
با توجه به این ماده می توان گفت : جرم منازعه رفتاری است دو جانبه و متقابل از سوی عده ای مشخص و معین که در نهایت منجر به جرایم قتل ، نقص عضو و ضرب و جرح گردد . لذا باید گفت که جرم منازعه ارتباط بسیار عمیق و معناداری با جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص داشته و تحقق آن در گرو رخ دادن جرایم خاص ( و نه هر جرمی ) است و از این منظر باید جرم منازعه را « جرمی وابسته » به شمار آورد .
جرم منازعه از دیدگاه ارکان تشکیل دهنده :
رکن قانونی ؛ از تولد تا بازیافت
در سال 1313 با الحاق ماده 175 به قانون مجازات عمومی 1304 جرم منازعه به عنوان یکی دیگر از ممنوعه های کیفری شناسایی شد و پا به عرصه جرم انگاری گذاشت و به عبارتی متولد شد . ماده 175 اشعار
می داشت : « هرگاه در اثنا منازعه که چند نفر به خصوص در آن شرکت داشته باشند قتل یا جرح یا ضرب واقع شود و مرتکب شخصا معلوم نباشد هریک از آنها در صورت وقوع قتل به یک الی سه سال و در صورت وقوع جرح به سه ماه تا یک سال و در صورت وقوع ضرب به سه الی شش ماه حبس تادیبی محکوم می شود . » در سال 1318 ماده 319 قانون دادرسی وکیفری ارتش نیز در مورد نظامیان اقدام به پیش بینی جرم مذکور نمود . به موجب این ماده : « هرگاه در منطقه عملیات ارتش در اثنا منازعه که چند نفر نظامی در آن مشارکت داشته اند قتل یا ضرب یا جرحی واقع شودو مرتکب شخصا معلوم نباشد هر یک از آن اشخاص به طریق پایین محکوم می شوند : 1– در صورت قتل از سه تا ده سال حبس با کار 2- در صورت جرح از یک تا سه سال حبس عادی 3- در صورتضرب از یک تا شش ماه حبس عادی » در واقع با چنین حرکتی قانونگذار مهر تاییدی بر لزوم جرم انگاری منازعه زده و ضرورت ممنوعیت آن را بیش از پیش نمایان ساخت . جرم منازعه تا سال 1362 در محدوده رفتار ممنوعه کیفری قرار داشت اما در این سال با تصویب قانون راجع به مجازات اسلامی ، قانونگذار در رابطه با منازعه موضع سکوت را برگزید و به تعبیری نیازی به پابرجا بودن چنین عنوان مجرمانه احساس نکرد و در نهایت جرم منازعه را مشمول ” جرم زدایی از نوع خاموش ” نمود ؛ با این وصف که منازعه به عنوان جرم نظامی کماکان پابرجا بود . از سال 1362 تا 1375 اثری از جرم منازعه ( به استثنای منازعه به عنوان جرم نظامی ) در قوانین کیفری ایران به چشم نمی خورد و در این فاصله زمانی نسبتا طولانی « مفقودالاثر بودن » چنین رفتاری به عنوان جرم مشهود بود ؛ تا اینکه در سال 1375 به جهت ضرورت امنیت بیشتر و حفظ نظم عمومی نفس مشارکت عمدی چند نفر در منازعه ای که منجر به صدمات بدنی گردد جرم تلقی شد . (گلدوزیان ، 1386 ، ص 184) در واقع مقنن با توجه به شیوع این رفتار و اثرات مستقیم که بر امنیت و آسایش عمومی برجای می گذاشت تصمیم به ” بازجرم انگاری ” آن گرفت و با تغییراتی نسبتا مهم آن را که یک معمولا یک ” جرم خیابانی ” ( و نه آپارتمانی ) به حساب می آید ” بازیافت ” کرد . در حال حاضر همانگونه که اشاره شد ماده 615 ق . م . ا رکن قانونی جرم منازعه محسوب می شود و به موجب آن : « هرگاه عده ای با یکدیگر منازعه نمایند هریک از شرکت کنندگان در نزاع حسب مورد به مجازات زیر محکوم می شوند :
1- در صورتی که نزاع منتهی به قتل شود از یک تا سه سال .
2- در صورتی که منتهی به نقص عضو شود به حبس از شش ماه تا سه سال .
3- در صورتی که منتهی به ضرب و جرح شود به حبس از سه ماه تا یک سال .
تبصره 1 – در صورتی که اقدام شخص دفاع مشروع تشخیص داده شود مشمول این ماده نخواهد بود .
تبصره 2 – مجازاتهای فوق مانع اجرای مقررات قصاص یا دیه حسب مورد نخواهد شد. »
بدین ترتیب با تصویب ماده 615 ق . م . ا خلا قانونی موجود موجود در خصوص ایرادات صدمه بدنی در اثنای منازعه منتهی به قتل یا نقص عضو یا ضرب و جرح از میان رفته است . (ولیدی ، 1380 ، ص 258)
در ماده 175 ق . م . ع اعمال مجازات علیه شرکت کنندگان در منازعه منوط به آن بود که مرتکب قتل یا ضرب و جرحی که در اثنای منازعه رخ داده است « شخصا معلوم نباشد » . به عبارت دیگر مجازات مذکور در ماده 175 ق . م . ع فقط در راستای جلوگیری از بی کیفر ماندن افراد در مواردی که قاتل یا ضارب قابل شناسایی نبود پیش بینی شده بود . لیکن ماده 615 ق . م . ا مجازات شرکت در منازعه را برای هر یک از شرکت کنندگان حتی در مواردی که قاتل یا ضارب شناسایی شوند علوه بر قصاص یا دیه که در تبصره 2 ماده 615 ق . م . ا به آنها اشاره شده پیش بینی کرده است . ( میرمحمد صادقی ، 1388 ، ص 363 ) . همچنین تغییر دیگری که در ماده 615 ق . م . ا به چشم می خورد افزوده شدن نقص عضو به مجموعه جرایمی است که تحقق جرم منازعه منوط به تحقق آنهاست . در واقع ماده 175 ق . م . ع به منازعه ای اشاره کرده بود که منتهی به قتل یا یا ضرب یا جرح گردد و به منازعه منتهی به نقص عضو به طور خاص اشاره نکرده بود . نکته دیگری که باید بدان توجه نمود اینکه ماده 175 ق . م . ع بین منازعه منتهی به ضرب و منازعه منتهی به جرح از حیث مجازات تفاوت قایل شده بود و مجازاتهای متفاوتی برای این دو مورد در نظر گرفته بود لیکن با با تدوین و تصویب ماده 615 ق . م . ا این تفاوت کیفر از میان رفته و ضرب و جرح مشمول مجازات یکسان شده است . بالاخره مقنن در ماده 615 به جای واژه ” چند ” که در ماده 175 ق . م . ع به کار رفته بود اصطلاح ” عده ای ” را جایگزین کرده که در مباحث آتی فلسه چنین حرکتی شکافته خواهد شد .
موضوع جرم منازعه ؛ منازعه ؛ جرمی علیه اشخاص یا جرمی علیه امنیت و آسایش عمومی :
بدیهی است عامل اساسی وارد کردن یک رفتار مباح در قلمرو حقوق کیفری و جرم پنداشتن آن برقراری نظم و انضباظ اجتماعی و حفظ آسایش و آرامش در سطح جامعه است و قهرا ارتکاب هر جرمی مستلزم برهم خوردن نظم عمومی و امنیت همگانی می باشد ؛ حتی جرایمی که در فقه امامیه تحت عنوان جرایم حق الناسی و در حقوق عرفی با اصطلاح جرایم قابل گذشت شناسایی شده اند به طور غیرمستقیم نظم اجتماعی تحت تاثیر قرار می گیرد . به همین خاطر است که گفته شده : در هر حق الناسی حق الله نهفته است . (میرمحمد صادقی ، 1387 ، ص 48 ) نکته مهمی که باید بدان توجه کرد اینکه برخی جرایم به طور مستقیم و برخی دیگر نیز به نحو غیرمستقیم باعث برهم خورده شدن نظم و امنیت عمومی می گردند . هر چند حقوقدانان کیفری جرم منازعه را در قالب
جرایم علیه اشخاص مورد بررسی قرار داده اند اما باید آن را هر چند که در قانون بدان اشاره نشده در زمره جرایمی به حساب آورد که بزه دیده محسوس و اولین آن امنیت و آسایش عمومی می باشد . چهع آنکه مقصود ، حفظ امنیت و برقراری نظم و آرامش در جامعه است و هدف از جرم شناختن شرکت در منازعه پیشگیری از وقوع صحنه های مجرمانه می باشد . در واقع درست است که تحقق جرم منازعه در گرو ارتکاب جرایم علیه اشخاص و وارد کردن صدمات بدنی می باشد اما آنچه که انگیزه ” بازجرم انگاری ” و ” باز وجود ” آن را از سوی مقنن موجب شده است در درجه اول پابرجایی امنیت و آسایش عمومی است نه حمایت از تمامیت جسمانی اشخاص. ضمن اینکه اگر جرم منازعه را جرمی عیله تمامیت جسمانی اشخاص لحاظ کنیم با وجود جرم بودن قتل و نقص عضو و ضرب و جرح نیازی به احیای ماده 615 ق . م . ا نبود . به عبارت دیگر اگر هدف قانونگذار حمایت از ” حریم جسمانی ” افراد جامعه بود قبلا از طریق جرم انگاری رفتارهایی که تحقق جرم منازعه را باعث می شوند به این هدف دست یافته بود . بنابرای تردیدی باقی نمی ماند که جرم منازعه در تقسیم بندی های به عمل آمده از جرایم در زیرمجموعه جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی قرار می گیرد . لذا به نظر می رسد که غرض مقنن در مجازات منازعین جلوگیری از وقوع نزاع های دسته جمعی است که بالقوه مخل نظم است نه تعیین مجازات در قبال صدمات بدنی نسبت به اشخاص . (آقایی نیا ، 4 ، 1387 ، ص 237 )
ماهیت جرم منازعه :
جرایم را از حیث نحوه ارتکاب جرم می توان به دو دسته تقسیم کرد : اول جرایمی که به طور انفرادی قابلیت رخ دادن دارند مثل سرقت و دوم جرایمی که تحقق آنها مستلزم دخالت بیش از یک نفر می باشند مانند زنا و به عبارتی ” جرایم مشارکتی ” و به عبارتی دقیق تر” جرایم اشتراکی ” هستند . بدون تردید نمی توان منازعه را در زمره جرایم دسته اول قرار داد چه آنکه همانطور که در جای خود خواهد آمد تعدد مرتکبین در جرم منازعه جز شرایط اساسی رکن مادی است . بنابراین جرم منازعه از قسم جرایم اشتراکی است . سوال اساسی که پاسخ بدان ضروری است این است که آیا جرم منازعه ، جرمی است با ماهیت و شرایط خاص خود و یا اینکه از مصادیق شرکت در جرم موضوع ماده 42 ق . م . ا به شمار می آید ؟ طبق ماده 42 ق . م . ا : « هر کس عالما” و عامدا” با شخص یا اشخاص دیگر در یکی از جرائم قابل تعزیر یا مجازاتهای بازدارنده مشارکت نمایدو جرم مستند به عمل همه آنها باشد خواه عمل هر یک به تنهائی برای وقوع جرم کافی باشد خواه نباشد و خواه اثر کار آنها مساوی باشد خواه متفاوت ، شریک در جرم محسوب و مجازات او مجازات فاعل مستقل آن جرم خواهد بود . در مورد جرائم غیرعمدی ( خطای ) که ناشی ازخطای دو نفر یا بیشتر باشد مجازات هر یک از آنان نیز مجازات فاعل مستقل خواهد بود .
تبصره – اگر تاثیر مداخله و مباشرت شریکی در حصول جرم ضعیف باشد دادگاه مجازات او را به تناسب تاثیر عمل او تخفیف می دهد . »
با دقت در ماده 42 ق . م . ا باید گفت که نمی توان منازعه را از خانواده شرکت در جرم دانست ؛ چه آنکه شرایط تحقق جرم منازعه متفاوت از شرایط تحقق شرکت در جرم می باشد . در اینجا به برخی از مهمترین تمایزات ( و نه همه تفاوتها ) اشاره می کنیم : اولا از حیث ماهیت و ذات ، شرکت در جرم در جرایمی قابل تصور است که ارتکاب آنها به صورت انفرادی نیز متصور باشد ، به طور مثال قتل یا سرقت جرایمی هستند که اصولا هم توسط یک نفر و هم توسط چند نفر قابل ارتکاب می باشند ، لیکن منازعه جرمی است که اشتراک و همدستی ، ذات آن را شامل می شود و تعدد مرتکبین رکن لازم محسوب می گردد و منازعه انفرادی مفهومی ندارد ؛ لذا ویژگی اشتراک ، در منازعه ، ذاتی و در شرکت در جرم عرضی است . ثانیا از حیث عددی نیز برای تحقق شرکت در جرم دخالت حداقل دو نفر در ارتکاب جرم لازم است در حالی جرم منازعه همانطور که خواهیم گفت از این قاعده تبعیت نمی کند و مداخله حداقل سه تن ضرورری است . و در نهایت مهمتریت تفاوتی که می توان ذکر کرد اینکه در شرکت در جرم لازم است که جرم انجام یافته مستند به عمل همه شرکا باشد و یک ” رابطه علیت جز به جز ” بین نتیجه مجرمانه و رفتار شرکت کنندگان در جرم وجود داشته باشد در صورتی که وجود چنین رایطه علیتی در تحقق صدمات جسمانی حین منازعه وجود ندارد و همین که یکی از شرکت کنندگان در منازعه مرتکب یکی از صدمات جسمانی مذکور در ماده 615 ق . م . ا گردد جرم منازعه محقق شده است هر چند که دیگر شرکت کنندگان نقشی در ارتکاب این صدمات نداشته باشند .
رکن مادی :
رفتار شناسی : نزاع همچون آشوب و اغتشاش با الفاظ به تنهایی اعم از کتبی یا شفاهی واقع نمی شود مگر با عمل ( بوشهری ، 1387 ، ص 242 ) بنابراین رفتار فیزیکی لازم برای تحقق این جرم فعل مثبت شرکت در منازعه به فعل عملی و نه لفظی یا نظایر آن می باشد . ( میر محمد صادقی ، 1388 ، ص 364 ) در نتیجه چنانچه درگیری لفظی و مشاجره کلامی بین دو طرف به وجود آید کافی برای تحقق جرم منازعه نیست . از سوی دیگر همانطور که مورد اشاره قرار گرفت منازعه رفتاری است متقابل و دو جانبه بین عده ای مشخص و مستلزم آن است که هر دو طرف در عین حال هم فاعل و هم طرف فعل واقع شوند . ( آقایی نیا ، همان ، ص 236 ) بنابراین مداخله در منازعه لازم است و افرادی به دلیل ارتکاب جرم منازعه قابل تعقیب و پیگرد هستند که در اقدامات و عملیات فیزیکی و جسمانی شرکت کرده باشند (حبیب زاده ، جعفری ، 1388 ، ص 238 ) . در عین حال اگر زد و خوردی محقق نشود مثلا سه نفر همزمان به سه نفر دیگر هجوم برده و آنها را بزنند بدون آنکه سه نفر متقابلا اقدام به زدن آنها نمایند منازعه ای محقق نشده و آن سه نفر صرفا مرتکب ایراد ضرب و جرح شده اند . بدیهی است که منظور از منازعه لزوما استفاده از مشت و لگد نیست و
استفاده از سلاح و چب و سنگ هم ممکن است . ( گلدوزیان ، 1390 ، ص 92 ) به دیگر عبارت لازم نیست که حتما درگیری تن به تن واقع شده و در آن منازعین با حضور در صحنه به زد و خورد با یکدیگر بپردازند بلکه حالتی هم که مثلا اهالی دو روستا از فاصله های دور به هم تیراندازی کرده و مجروح شدن و مقتول شدن موجود باشد مصداق منازعه است . اما لازم نیست که تمامی شرکت کنندگان در نزاع در ایراد صدمات جسمانی نقش داشته باشند اما لازم است که حداقل یک تن از آنان مرتکب آسیب های جسمانی مذکور در بندهای سه گانه ماده 615 ق . م . ا گردد .
تعدد مرتکبین :
یکی از لوازم پایداری حاکمیت قانون مدار این است که قوانین باید از وضوح و شفافیت کافی برخوردار باشند . (حبیب زاده ، توحیدی فرد ، 1386 ، ص 12 ) قانونگذار مجازات اسلامی در ماده 615 بدون اینکه صراحتا به تعداد مداخله کنندگان در منازعه اشاره داشته باشد صرفا با به کار بردن قید ” عده ای ” این مسئله را بسان اغلب موضوعات دیگر با ابهام و غمض بیان کرده و همین عدم تصریح در بیان باعث به وجود آمدن اختلاف نظرهایی در بین اساتید فن گشته است . برخی از حقوقدانان معتقدند شرکت در منازعه زمانی محقق می شود که شرکت کنندگان حداقل سه نفر باشند زیرا کلمه عده ای ظهور در آن دارد . ( زراعت ، 1386 ، ص 78 )برخی دیگر از حقوقدانا بر ین عقیده اند که برای تحقق جرم منازعه حضور بیش از سه نفر ضروری است . ( گلدوزیان ، 1390 ، ص 93 ) بر اساس این دیدگاه برای اینکه جرم منازعه واقع شود لازم است که حداقل چهار نفر ( و نه سه نفر ) در نزاع دخالت داشته باشند . به نظر می رسد منظور از عده ای در ماده 615 همان سه نفر باشد چه در غیر این صورت قانونگذار باید از وا‍ژه ” جماعتی ” استفاده می نمود . کما اینکه مقنن در ماده 683 برای ذکر منظور این چنین کرده و لفظ جماعتی را به کار برده است . به موجب ماده 683 ق.م.ا : ” هر نوع نهب وغارت واتلاف اموال واجناس و امتعه یا محصولات که از طرف جماعتی بیش از سه نفر به نحو قهر و غلبه واقع شود چنانچه محارب شناخته نشوند به حبس از دو تا پنج سال محکوم خواهند شد . ” با توجه به این ماده قانونگذار برای دخالت بیش از سه نفر در ارتکاب جرم از قید جماعتی بهره جسته است و این قید ظهور در دخالت بیش از چهار نفر در ارتکاب جرم دارد . اداره حقوق قوه قضائیه هم در نظریه شماره3553/7 مورخ 18/2/1375 عنوان کرده است که : منظور از کلمه عده ای مذکور در ماده 615 ق.م.ا سه نفر یا بیشتر است . (حسینی ، 1385، ص 367 ) بنابراین چنانچه منازعه ای با دخالت با دخالت حداقل دو نفر رخ دهد و دو نفر با یکدیگر به زد وخورد بپردازند هر چند نزاع میان آنها منتهی به کشته یا زخمی شدن یکی از آن دو گردد عمل آنها مشمول ماده 615 ق.م.ا نمی باشد . ( حسینجانی ، 1382 ، ص 163 ) نکته دیگری که باید بدان توجه کرد اینکه شخصیت مرتکبین موثر در مقام نبوده و روابط خویشاوندی و فامیلی تحقق جرم منازعه را منتفی نخواهد کرد .
وقوع صدمات بدنی در حین منازعه :
اولاً بایستی صدمات مد نظر بند های سه گانه ماده 615 ق.م.ا یعنی قتل یا نقص عضو یا ضرب و جرح واقع بشود . بنابرای چنانچه نزاع منجر به تخریب یا صرفا توهین و فحاشی گردد برای تحقق جرم منازعه کفایت نخواهد کرد . در بند 3 آمده است که « در صورتی که منازعه منتهی به ضرب و جرح شود به حبس از سه ماه تا یک سال » . سوالی که ممکن است مطرح بشود اینکه آیا صرف ضرب ساده هم که حد اکثر باعث سرخی ، کبودی یا سیاهی بدن بشود کافی است یا الازماً باید جرحی هم واقع بشود تا عمل مشمول این قسمت از ماده بشود .
به نظر می رسد با توجه به واو عطف به کار رفته بین کلمه ضرب و جرح صرف ضرب ساده کافی نیست و الزاماً باید جرحی هم واقع بشود بر عکس اگر جرح واقع بشود ضرب هم داخل آن است بنابر این حد اقل آن است که ضرب و جرحی واقع شود و حتی ضرب ساده کافی نیست با این اوصاف اگر در میان منازعین مجروحی نباشد و آنها فقط همدیگر را مورد ضرب ساده قرار داده باشند جرم منازعه محقق نیست .
ثانیاً : این صدمات بایستی در اثناع منازعه یعنی از زمان آغاز تا پایان منازعه محقق بشود به عبارت دیگر ضرب و جرح یا نقص عضو یا قتل بایستی در این فاصله صورت بگیرد . در عین حال ممکن است نتیجه صدمه پس از پایان منازعه محقق گردد مثلا در حین منازعه چوبی به سر دیگری زده شه یا چاقویی به او زده شود که پس از دو روز پایان منازعه مجروح در اثر آن صدمات بمیرد. آیا در این حالت هم می توان گفت که منازعه مذکور منتهی به قتل شده است . به نظر می رسد چون سبب قتل یعنی همان زدن چاقو یا چوب در حین منازعه واقع شده بایستی منازعه را منتهی به قتل دانست .به تعبیر بعضی از اساتید « اگر در یک چنین فرضی بگوییم چون مرگ در اثنای منازعه نبوده پس عمل منازعین فقط ایراد ضرب و جرح است و نه قتل، با اصول و روح قانون مخالف خواهد بود . زیرا ماده ناظر به ایجاد سبب قتل و صدمه در حین منازعه است و نه الزاماً‌ وقوع ضرب و جرح در آن حین » ( پاد ، 1385 ، ص 134 ) .یا این اوصاف در مثال مطروحه عمل منازعین مصداق بند یک ماده 615 و نه بند 3 آن خواهد بود .
نا مشخص بودن عامل صدمه :
هر چند مقنن در ماده 615 اشاره ای به این شرط ندارد اما برخی از حقوق دانان کما کان معتقد به وجود این شرط بوده و میگویند : «از نظر تحلیل حقوقی لزوماً مشخص نبودن عامل صدمه شرط تحقق این جرم است . زیرا در صورتی که عامل صدمه مشخص باشد در این صورت امکان تعقیب و مجازات مرتکب با استفاده از سایر مواد قانون مجازات در فصل ایراد صدمات بدنی موجود است… و لذا به انشای ماده ای مجزی تحت عنوان وقوع صدمات در اثنای منازعه … نیست و کاری عبث و بیهوده خواهد بود …به نظر میرسد عدم تصریح قانون گذار اسلامی را در باب مشخص نبودن عامل صدمه باید حمل بر مسامحه کرد و همچنان باید بر این نکته پای فشرد که شرط تحقیق این جرم حتی در قانون
مجازات اسلامی مشخص نبودن عامل صدمه است .» ( موذن زادگان ، 1378 ، ص 29- 30 )
بر اساس این دیدگاه در صورتی که در منازعه ای عامل صدمات وارده مشخص باشد خلا تقنینی وجود ندارد. به عنوان مثال اگر « الف» و «ب» با «ج» و «د» به زد و خورد بپردازند «الف » دندان «ج» را بشکند و «ب» هم «د» را مجروح کنند و متقابلا «ج» چاقویی به الف زده و «د» هم دست «ب» را بشکند و عامل همه این صدمات از لحاظ قضایی هم مشخص بشود ،‌دادگاه بر اساس اعمال ارتکابی آنها که ایراد ضرب و جرح و… است مطابق مواد 269 ق.م.ا و تبصره 2 آن و نیز ماده 614 ق.م.ا همه آنها را مجازات کرده و هیچ خلا تقنینی هم از این حیث وجود ندارد تا نیاز به جرم انگاری منازعه در این حالت باشد. ولی عامل صدمه مشخص نیست ، طبیعی است نمیتوان آنها را به مجازات این مواد محکوم کرد ، لذا احساس نیاز به جرم انگاری جداگانه ای تحت عنوان منازعه با شرط نا مشخص بودن عامل صدمه است .
استدلال فوق از لحاظ ماهیت جرم انگاری قضیه منطقی و متین است و مقنن بایستی این شرط مهم را در ماده 615 ق.م.ا هم ذکر میکرد. بخصوص امروز که به درستی از تورم کیفری ابراز نگرانی و بر لزوم جرم زدایی از بخشی از عناوین مجرمانه تاکید میشود . با وجود این به نظر میرسد که در حال حاضر مقنن به این شرط اعتقاد ندارد و صرف نظر از اینکه عامل صدمه مشخص باشد یا نباشد با تحقق سایر شرایط جرم ایراد صدمه در اثنای منازعه را محقق میداند . شاید از نظر مقنن صرف وقوع نزاع و اینکه چندین نفر به نزاع با یکدیگر بپردازند خود عمل خطرناک است و نظم جامعه را به هم میزند . به همین دلیل در این مورد هم که عامل صدمه مشخص است باز از باب شرکت در منازعه باید برای هر کدام مجازات این ماده هم تعیین گردد. وجود تبصره دو ماده 615 نیز دلالت بر این مطلب دارد و هر دو مجازات را قابل جمع میداند بنابر این اگر در یک منازعه ای 10 نفر به زد و خرد بپردازندو قتلی هم اتفاق افتد و عامل قتل مشخص باشد ، عمل مشمول این ماده است و عامل قتل مجازات قصاص یا محکومیت به پرداخت دیه خود را هم حسب مورد خواهد داشت . رویه دادگاه ها هم عملا بر همین مبنا است . (دادنامه شماره 153 مورخ 4/2/84 یکی از دادگاههای بدوی )
رابطه علیت بین منازعه و صدمات وارده :
جرم ایراد صدمه بدنی در اثنای منازعه یک جرم مقید است. به این معنا که بایستی قتل ، نقص عضو یا ضرب و جرحی که در اثر منازعه واقع شود تا این جرم محقق گردد . به همین دلیل یرخی از حقوقدانان این جرم در زمره جرایم مرتبط محسوب کرده اند . (صانعی ، 1382 ، ص 466 ) بنابراین حتی اگر مازعین صرفا به ایراد ضرب ساده نسبت به
یکدیگر بپردازند جرم موضوع ماده 615 محقق نشده است و حداقل ، ایجاد جراحت لازم است . از طرف دیگر این صدمات بایستی ناشی از منازعه باشد . در عین حال تفاوتی نمی کند که صدمات واقع شده ناشی از فعل مستقیم منازعین یا فعل غیرمستقیم آنها باشد . بنابراین اگر کسی حین منازعه به زمین بخورد و در اثر برخورد سر او با جدول کنار خیابان بمیرد عرفا صدق می کند که منازعه باعث مرگ او شده است . اما اگر مسلم باشد که قتل به علتی غیر خارج از حالت منازعه بوده مثلا مشخص شود که در اثنای منازعه باد شدیدی پنجره را به هم زده و در اثر اصابت شیشه به سر فرد، وی کشته شده ، بین مرگ و منازعه رابطه علیت موجود نیست . نکته مهعم ان است که بایستی صدمات حاصله ناشی از اقدامات منازعین باشد .بنابراین اگر مثلا قتل احد منازعین توسط افرادی خارج از منازعه مانند پلیس و یا ساکنان یکی از آپارتمانهای مشرف به نزاع واقع شود نمی توان منازعه را به صرف این اقدام منتهی به به قتل به شمار آورد ، چون قتل واقع شده منتسب به منازعین نیست و منتسب به پلیس یا ساکنان آپارتمان است . برعکس اگر در جریان منازعه فردی که جز منازعین نیست برای میاجی گری وارد نزاع شود و بر اثر جراحت وارده از طرف یکی از منازعین به او بمیرد میتوان نراع را منتهی به قتل به شمار آورد چون در این حالت قتل واقع شده منتسب به منازعین است .
رکن روانی :
در بررسی رکن روانی منازعه بایستی از خلط این جرم با ججرم ایراد ضرب و جرح یا قتل که در حین نزاع واقع می شود خودداری کرد . منازعه از حیث رکن مادی حالتی است که طی آن چند نفر مثلا ده نفر به زد و خورد با یکدیگر می پردازند . حال اگر فردی از این ده نفر ، نفر دیگر را بکشد ، درست است که او قاتل است و بایستی در ارتکاب قتل ، هم سونیت عام و عم سونیت خاص را داشته باشد تا قاتل عمدی محسوب شود ولی برای تحقق رکن روانی منازعه در مورد سایرین و حتی خود او کافی است که همه آنها قصد شرکت در منازعه را داشته باشند . لذا به نظر می رسد صرف سونیت عام یعنی حضور در منازعه از روی اراده کافی برای تحقق جرم است و لزومی به وجود سونیت خاص قصد انجام صدمه خاص مثلا کندن گوش دیگری نیست . آری اگر فردی از منازعین گوش دیگری را کنده باشد برای انتساب جرم قطع عضو عمدی نسبلت به او بایستی هم سونیت عام و هم سونیت خاص احراز گردد ولی برای تحقق جرم منازعه نیازی به سونیت خاص نیست . با این اوصاف اگر عابری به هنگام منازعه و به قصد میانجی گری وارد معرکه شود به لحاظ فقدان قصد منازعه جرمی نسبت به او محقق نشده است .
مجازات جرم منازعه
مجازات حبس :
مجازات منازعه بر حسب اینکه نزاع منتهی به چه صدمه ای شود تفاوت می کند . بر اساس بند 1 تا 3 ماده 615 قانون مجازات اسلامی در نزاع منتهی به قتل مجازات حبس از یک تا سه سال ، در نزاع منتهی به نقص

دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل
عنوان:
جزئیات اجرایی ساختمان های بتنی
استاد راهنما :
جناب آقای خزاعی
نگارش :
پیام گلابی گندشمین
زمستان 94
چکیده
برای احداث ساختمان وابنیه در مدتی کوتاه،استفاده از بتن پیش یاخته بسیار حائز اهمیت است. تمامی ساختمان ها اعم از ساختمانهای صنعتی،پارکینک ها،ساخمان های تجاری،مجتمع های مسکونی،هتل ها،مدارس،مراکز تفریحی،پلها وانواع سازه های دیگررامی توان با استفاده از بتن پیش ساخته احداث نمود.محاسنی که توسط طرفداران این روش ساخت مطرح می شودقمستی به پیش ساختگی ،قسمتی به پیش تنیدگی و قسمتی نیز به بتنی بودن آن مربوط می شود .
روش های پیش ساخته ، فشرده نمودن جدول زمانی اجرای پروژه و کاهش مدت زمان ساخت را میسر می سازد .به عنوان مثال قطعاتی از ساختمان را می توان هم زمان با ساخت پی به صورت پیش ساخته آماه نمود .نصب قطعات پیش ساخته در مقایسه با بتن ریزی در جا به زمان کمتری نیاز دارد .سهولت تولید قطعات،کنترل کیفیت بهتر واستاندارد کردن قطعات از مزایای این سیستم می باشند .
در مقایسه با بتن مسلح معمولی به کمک بتن پیش تنیده می توان دهانه های بزرگتری را با ارتفاع کمتر، ترک خوردگی و خیز حساب شده تر و صرف مصالح کمتر اجرا نمود.
مقاومت بتن در برابر آتش سوزی و دوام آن از جمله مزایای اصلی آن نسبت به مصالح دیگر ی مانند فولاد و چوب می باشد .
پیش ساخت بودن اجزای ساختمان دامنه خطاهای مجاز را محدود می کند و باید قالب سازی دقیق تر انجام گیرد .مزایای روش های پیش ساخته هنگامی کاملا تحقق می یابد که فاصله محل ساخت قطعات نسبت به محل اجرای طرح در حد معقولی باشد.
فهرست مطالب
تقدیر و تشکر ………………………………………………………………………………………………………………………………3
چکیده…………………………………………………………………………………………………………………………………………..4
مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………….9
فصل اول – آشنایی با مکان کارآموزی
1-1-ساختمان بتنی 11
1-2-مراحل مختلف یک ساختمان 11
1-3-سازه پروژه : اسکلت بندی ……………………………………………………………………………………………..13
1-4-اجراء ستون 16
1-5-اجرای تیرهای اصلی و فرعی 17
1-6-بتن ریزی تیرهای اصلی و فرعی 17
1-7-قالب بندی 19
1-8-قالب بندی تیرهای اصلی وفرعی 19
1-9-مراحل اجرای سقف 20
فصل دوم – شرح کلی فعالیتهای انجام شده
2-1-دیوار چینی اطراف زمین (محصور کردن) 23
2-2-خاکبرداری 24
2-3-آماده سازی بستر، شفته ریزی و بتن مگر 27
2-4-شفته ریزی 27
2-5-بتن مگر 30
2-6-قالب بندی پی (فونداسیون)‌با آجر 31
2-7-آرماتوربندی و نصب صفحه ستونها 34
2-8-بتن ریزی 41
2-9-نگهداری بتن پی 42
2-10-نصب اسلکت فلزی 43
2-11-اجرای سقف تیرچه بلوک 46
2-12-نگهداری بتن سقف 52
2-13-دیواره چینی داخلی 53
فصل سوم – نتیجه گیری
نتیجه گیری 56
منابع و مراجع ………………………………………………………………………………………………………………………….58
فهرست اشکال
شکل 2-1……………………………………………………………………………………………………………………………………23
شکل 2-2 ………………………………………………………………………………………………………………………………….24
شکل 2-3 …………………………………………………………………………………………………………………………………..25
شکل 2-4 ……………………………………………………………………………. …………………………………………………….26
شکل 2-5 …………………………………………………………………………………………………………………………………..28
شکل 2-6 ……………………………………………………………………………………
………………………………………………28
شکل2-7 …………………………………………………………………………………………………………………………………….29
شکل 2-8 …………………………………………………………………………………………………………………………………..30
شکل 2-9 …………………………………………………………………………………………………………………………………..31
شکل 2-10 ……………………………………………………………………………………………………………………………….32
شکل 2-11 ……………………………………………………………………………………………………………………………….33
شکل 2-12 ……………………………………………………………………………………………………………………………….34
شکل 2-13 ……………………………………………………………………………………
…………………………………………..35
شکل 2-14 ………………………………………………………………………………………………………………………………..35
شکل 2-15 ………………………………………………………………………………………………………………………………..36
شکل 2-16 …………………………………………………………………………………………………………………………………37
شکل 2-17 …………………………………………………………………………………………………………………………………38
شکل 2-18 …………………………………………………………………………………………………………………………………39
شکل 2-19 …………………………………………………………………………………………………………………………………40
شکل 2-20 ……………………………………………………………………………………
…………………………………………..40
شکل 2-21 ………………………………………………………………………………………………………………………………..41
شکل 2-22 …………………………………………………………………………………………………………………………………42
شکل 2-23 ………………………………………………………………………………………………………………………………..43
شکل 2-24 ………………………………………………………………………………………………………………………………..44
شکل 2-25 ………………………………………………………………………………………………………………………………..44
شکل 2-26 …………………………………………………………………………………………………………………………………45
شکل 2-27 ……………………………………………………………………………………
…………………………………………..47
شکل 2-28 ………………………………………………………………………………………………………………………………..47
شکل 2-29 ………………………………………………………………………………………………………………………………..48
شکل 2-30 …………………………………………………………………………………………………………………………………48
شکل 2-31 …………………………………………………………………………………………………………………………………48
شکل 2-32 ………………………………………………………………………………………………………………………………..49
شکل 2-33 ………………………………………………………………………………………………………………………………..49
شکل 2-34 ……………………………………………………………………………………

فهرست مطالب
عنوان: جغرافیای سیاسی ـ امنیتی کردستان عراق و پیامدهای امنیتی آن بر ایران
مقدمه؛
فصل اول؛ کلیات تحقیق
طرح مسئله
هدف تحقیق
اهمیت تحقیق
فرضیه تحقیق
قلمرو تحقیق
روش شناسی تحقیق
محدودیت های تحقیق
ساختار تحقیق
کلیه واژگان
فصل دوم؛ ادبیات و مبانی نظری تحقیق
2-1- جغرافیای تاریخ، اجتماعی و امنیتی
2-1-1 – پیشینه نژادی ـ تاریخی
2-1-2 – بررسی جغرافیایی و بستر اجتماعی ـ آیینی کردها
2-2 – پراکندگی کردها
2-2-1- کردهای ترکیه
2-2-2- کردهای عراق
2-2-3- کردهای ایران
2-2-4- کردهای سوریه
2-2-5- بررسی مهاجرت کردها به جمهوری های سابق شوروی و غرب
2-3- موقعیت ژئوپولیتیکی کردستان عراق
2-4- بررسی ترتیبات ژئوپولیتیکی ـ نظامی کردستان عراق
فصل سوم؛ یافته های تحقیق: اوضاع سیاسی ـ اجتماعی کردستان از شکل گیری عراق تا فروپاشی رژیم بعث
3-1- پایان قیومیت انگلستان و شکل گیری عراق
3-2- مفاد قرارداد 1970 بین کردها و رژیم عراق
3-3- جنگ ایران و عراق و وضعیت کردها
3-4- جنگ دوم خلیج فارس و کردها
3-5- تحولات داخلی کردستان مستقل
3-6- سیاست خاورمیانه ای امریکا و مسئله کردستان
3-7- کردستان و فدرالیسم
فصل چهارم؛ اثبات فرضیات
4-1- بررسی الگوی فرالیسم قومی
4-2- اثبات فرضیه بین المللی شدن عراق و منافع مناقشات قومی
فصل پنجم؛ نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات
ضمائم
کتاب شناسی
مقدمه
خاورمیانه در طول سالیان در یک افق صد ساله از قرن بیستم همواره کانون بحران و بستر مناقشات متعددی بوده است. همواره بحث از اهمیت مکانی خاورمیانه و دارایی های طبیعی کشورهای این منطقه است که این حوزه از جغرافیا را به مرکزی پرنقش و ناآرام تبدیل کرده است.
اما بحث اقلیت های قومی نیز وجه دیگری از ویژگی های این منطقه است که به موضوع مناقشه آمیزی در درون دولت، میان مرزها، میان دولت ها و نهایتاً در وخیم ترین سطح آن موضوع کشمکش قومی با یک دولت مستقل است. عدم درک درست و ناکافی از حقوق اقلیت ها به ویژه اقلیت کردی که به شکل چند تکه در میان دول ایران، ترکیه و سوریه پراکنده گشته اند. همواره از مسائل بحران زای سیاسی درون دولتی و میان دولتی بوده است.
آگاهی اقلیت ها به حقوق اساسی و طبیعی خود که مورد تأکید نوانسیون حقوق اجتماعی ـ سیاسی، اعلامیه حقوق بشر و بخشهای مختلف سازمان ملل است همگی می تواند به نوعی به برجسته شدن بار ژئوپولیتیکی چنین فضاهایی بیانجامد. حمایت از گروههای قومی، مذهبی و نژادی از دیرباز در حقوق و سیاست بین الملل مطرح بوده است. ظهور کشورها در قالب های
دولت ـ ملت طی قرون شانزدهم و هفدهم و پیدایش ترتیبات حقوق بین الملل که بازتابی از این نظام بود، توجه به گروه های اقلیت را ضرورت بخشید. با این حال مسئله اقلیت ها در نیمه دوم قرن بیستم به ویژه پس از فجایع جنگ جهانی دوم بار دیگر توجه بسیاری را به خود جلب کرد.
از آنجایی که اساساً مسئله کرد و کردستان ریشه در مفهوم اقلیت کرد دارد، باید بیش از هر چیز به روشن ساختن مفهوم «اقلیت» بپردازیم؛ در رابطه با تعریف «اقلیت» در میثاق حقوق مدنی و سیاسی به تفصیل بحث شده است. اما تعریف کاربردی از این مفهوم را می توانیم از کاپورتورتی سراغ بگیریم؛ «اقلیت عبارت است از گروهی که در حاکمیت شرکت نداشته و از نظر تعداد کمتر از بقیه جمعیت کشور هستند، ویژگی های متفاوت قومی، مذهبی یا زبانی با سایر جمعیت کشور دارند و دارای نوعی حس وحدت منافع و همبستگی در جهت حفظ فرهنگ، آداب و رسوم، مذهب یا زبان خود هستند.» از میان اقلیت های بزرگ شرق زمین و مسائل مربوطه به آنها کردها و کردستان به دلیل جایگاه جغرافیایی و موقعیت استراتژیک و ژئوپولیتیک این سرزمین و نیز تاریخ گذشته آن و اوضاع اجتماعی مردم کرد و نیز با توجه به ساختار بی ثبات و شکننده وترکیب دموگرافیکی ناهمگون و
به شدت مرکب و اوضاع جغرافیایی نامتجانس کشورهایی که کردها مهمترین اقلیت درون مرزهای آنان را تشکیل داده اند. از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
تاریخی منطقه هستند و از رو حس مقاومت آنان نیز آمیخته به شیوه های تلافی جویانه بوده است.
2- کردستان عراق هم در ترتیبات جنگ سردی و هم نظام جهانی پس از فروپاشی عصر جنگ سرد، به دلیل جایگیری در ترتیبات سیاسی انرژی محور خاورمیانه قرار می گیرد و خود ملاحظات خاص سیاسی، انرژی = امنتی و البته نظامی دارد.
بررسی تحولات این سرزمین از مقطع تاریخی شکل گیری عراق، نگاه به مبارزات کردها با رژیم بعث و نهایتاً فروپاشی رژیم بعث و موضوع شکل گیری اولین حکومت فدرالی قومی منطقه در چارچوب حفظ تمامیت ارضی عراق از فرازهای قابل توجه این پژوهش است.
اما نکته حائز اهمیت اینکه ما با توجه به تئوری «بین المللی شدن مناقشات قومی» بر این باور هستیم که ویژگی های ژئوپولیتیکی و ترتیبات جغرافیایی سیاسی = نظامی کردستان عراق به ویژه پس از فروپاشی رژیم بعث گویای یکی از موفق ترین تجربه های حق تعیین سرنوشت
مردم اقلیت با باقی ماندن در چارچوب مرزهای سیاسی کشور میزبان است. الگوی کردستان فدرالی در عراق نمونه تاریخی موفقی خواهد بود که به مثابه حلقه های تکمیل کننده زنجیره های دولت = ملتهای خاورمیانه، فضای پرتنش اقوام= ملت را پرمیکند.
فصل اول؛ کلیات تحقیق
طرح مسئله
مشرق زمین گهواره تمدنی زیست بزرگترین اقوام اعم از گروههای زبانی، فرهنگی و نژادی ـ قومی مختلف است. از میان اقلیت های بزرگ مشرق زمین و مسائل مربوط به آنها کردها و کردستان به دلیل جایگاه جغرافیایی و موقعیت استراتژیک ژئوپولیتیکی این سرزمین و نیز تاریخ گذشته آن و اوضاع اجتماعی مردم کرد و نیز با لحاظ نمودن ساختار سیاسی شکننده و ترکیب جمعیتی ناهمگون و وضعیت جغرافیایی نامتجانس کشورهایی که کردها مهمترین اقلیت درون مرزهای آنان را تشکیل داده اند. گروه قومیتی که در مقایسه با سایر اقوام پراکنده و گروههای اقلیتی در این منطقه سیاسی ترین آنها نیز هستند و این موضوع را از اهمیت خاصی برخوردار کرده است.
کردستان به عنوان یک واحد جغرافیایی در دو مرحله تقسیم گردیده است. نخستین تجزیه در تاریخ این سرزمین هنگامی اتفاق افتاد که درسال 920 هـ . ق در نبرد چالدران نیروهای
امپراطوری عثمانی لشکریان شاه اسماعیل صفوی را در هم شکستند، به موجب تحولات ناشی از این رخداد تاریخی بخش های وسیعی از غرب کردستان از پیکره جغرافیایی ایران جدا و ضمیمه قلمرو امپراطوری عثمانی گردید.
قرنها بعد یعنی هنگامی که امپراطوری کهن، گسترده و در عین حال پوسیده عثمانی در پایان جنگ جهانی اول از هم فروپاشید. و میان اقوام و ملل تابعه این امپراطوری تنها ملت کرد بود که نه تنها توانست به آرزوهای خویش برای تشکیل حکومت ملی جامه عمل بپوشاند بلکه سرزمین آنان میان کشورهای تازه تأسیس ترکیه، عراق و سوریه تقسیم شد و به این ترتیب بخشهای مختلف کردستان تحت مالکیت کشورهایی درآمد که از نظر قوانین اداری و فرهنگ اجتماعی و شیوه حکومتی با هم کم و بیش متفاوت داشتند.
اما در این میان کردستان عراق شرایط خاص جغرافیایی= سیاسی خاصی در میان کشورهای میزبان کردها دارا بوده است. از سویی از لحاظ جغرافیایی در مرکز پراکندگی کردهاست و از سویی به لحاظ سیاسی سیاسی ترین گروه اقلیت کردها می باشد.
ناسیونالیزم کرد در عراق که پس از جنگ جهانی اول نضج گرفت زمانی که نیم بند عراق تحت قیومیت و هدایت نیروهای استعماری بریتانیا اداره می شد؛ محصول تضادها و دوگانگی های
آشتی ناپذیر میان فرهنگ، آداب و رسوم، تاریخ، نژاد، زبان و … دو قوم تشکیل دهنده ساختار سیاسی عراق یعنی کردها و عربهاست. تلاش و برنامه انحصار گرایانه اعراب برای جلوگیری از حضور مشارکت کردها در ساخت قدرت سیاسی در تشدید و تقویت آن تأثیر ویژه ای نهاده است. کشمکش های درون مرزی از یک طرف و عواملی همانند وضعیت جغرافیایی ناهنگون، چگونگی استقرار جمعیت از لحاظ جغرافیایی (کردها در شمال و عربها در جنوب) و همین طور مداخله کشورهای بزرگ که منافع آنان در منطقه گاهی با منافع عراق هماهنگ و گاهی در تضاد است و نیز افزایش فشارهای سیاسی= نظامی بر کردها از سوی حکومت هایی که یکی پس از دیگری اداره امور عراق را به دست می گرفتند و با پیش گرفتن سیاست های افراطی ؟ کردها و کردستان را تحت فشارهای مضاعف قرار می دادند.
مسئله کردها و عامل جغرافیایی کردستان عراق و ملاحظات ژئوپولیتیکی آن همواره ذهن تمام رژیم های حاکم بر بغداد را به خود مشغول داشته است چه بسا دولت هایی که در پی ناکامی در حل مسائل کردستان از قدرت بر افتاده اند و عده ای دیگر نیز با توسل به ابزار و سلاح سرکوب سعی کرده اند صورت مسئله کردستان عراق را پاک کنند.
و در این پایان نامه با بررسی پایه ای از مسائل کردستان و نیز نگاهی به روند تاریخی این بحران با تکیه بر عوامل تقسیم کردستان از دید ژئوپولیتیکی و بستر بحران زای جغرافیایی= امنیتی آن تلاش می شود حتی حل مسئله کردستان در قالب شکلی از فدرالیسم پس از فروپاشی رژیم بعث، در چارچوب تئوری «بین المللی شدن منافع و تهدید یک بحران قومی» به تحلیل ژئوپولیتیکی دست پیدا کنیم و قادر به ارائه پیش بینی در خصوص آینده و روابط عراق با همسایگانش باشیم و از سوی دیگر ملاحظات این تحولات را هم بر امنیت ملی ایران در نظر بگیریم.
این پایان نامه با رویکردی ژئوپولیتیکی در بستر تحولات جبهه های ژئواستراتژیک و چرخش این جبهه ها به سمت ژئواکونومی بویژه در خاورمیانه فضای تحلیلی گسترده ای را از جغرافیای تهدید و منافع برای کردستان و کل منطقه در اختیار خواننده قرار خواهد داد.
تلاش نهایی و مهم این پایان نامه این است که تحولات رخداده در کردستان عراق را با توجه به متن ژئوپولیتیکی در فضای جدید بین المللی تحلیل کند.
1-2- هدف تحقیق
هدف هر پژوهش در واقع موتور اولیه روشن کننده و انگیزه نهایی در تحقیق است. هدف اصلی از انجام این تحقیق بررسی بستر جغرافیایی=
امنیتی کردستان به ویژه عراق و فهم چرایی و چگونگی شکل گیری ترتیبات جغرافیایی سیاسی کردستان عراق است. چگونگی شکل گیری این ترتیبات مسلماً در رأی ملاحظات دولتی، میان دولتی و میان مرزی است که به تبع می تواند برای همسایگان عراق هم ملاحظات چندی را در بر داشته باشد. بررسی ملاحظات می توانند به عنوان مدل سازی در تصمیم گیری های سیاسی مورد توجه واقع شود.
1-3- اهمیت تحقیق
در گذشته مسائل مربوط به اقلیت ها، تنها عرصه تعادل میان اقلیت ها و گروههای قومی با دولتها بوده است. اما هم اینک بازیگران جدیدی مانند سازمانهای سیاسی و مدنی و بین المللی به شکل مؤثری وارد این عرصه شده اند. همچنین در سالهای اخیر، دفاع از حقوق اقلیت ها و قومیت ها بدل به ابزاری برای اعمال فشار و مداخله در امور کشور شده است. بررسی مسئله مناقشه قومی میان مرزی از چند حیث شایان توجه بسیار است.
توجه روز افزونی که به نقش مردم توده ها و به تبع این رویکرد به جایگاه اقلیت های سرکوب شده اجتماعات حاشیه نشین شده می شود باعث افزایشی اهمیت سرنوشت اقلیت ها در

عنوان :
تحقیق در مورد جنگ نرم و عملیات روانی
استاد مربوطه:
دکتر وکیل نظری
تهیه و تنظیم :
نوید ندیری
مینا شاپوران
بهار 92
چکیده:
در تحقیق حاضر به تعریف جنگ نرم (روانی) یا عملیات روانی پرداخته شده است. همچنین مختصری به تاریخچه و پیدایش جنگ روانی، مبدا جنگ روانی و مراحل پیشرفت آن، تقسیم بندی و اهداف عملیات روانی، و اهمیت و ضرورت این امر پرداخته می شود.
مقدمه:
جنگ روانی وجود خود را میان قدیمی ترین جوامع انسانی تحمیل کرده است و اهمیت آن و نقشی که ایفا کرده است در جنگ جهانی اول و دوم آشکار شده، و تا دوره بعد از جنگ جهانی دوم در امر داشته است. بکارگیری جنگ روانی در دوران معاصر توسعه یافته و همگام با پیشرفت رسانه های جمعی و ارتباطات بین المللی تاثیر خود را در تغییر رفتار میلیون ها انسان نشان داده است. هنگامی که دولتهای بزرگ در سطح جهانی به اهمیت روز افزون آن واقف گردیدند و در تداع های موجود سرمایه گذاری سنگینی روی آن کردند اثرات آن آشکارتر شد کشورهای توسعه نیافته و مظلوم نظیر کشورهای اسلامی منطقه خاورمیانه زیر ضربات آن قربانی شدند، به طوریکه استمرار این جنگ موجب خسارات جسمی و روحی و روانی زیادی در جوامع ما شده است.
به همین دلیل موضوع جنگ روانی نه تنها در شرایط فعلی از خطرناک ترین موضوعاتی است که جوامع درگیر آن هستند، بلکه این جنگ در تمام شرایط تاثیر خود را نشان داده است.
جنگ روانی فقط توسط نیروهای نظامی به کار گرفته نمی شود، زیرا در گذشته و زمان حال بکارگیری ارتش ها توسط سیاستمداران برای نیل به پیروزی و تحمیل اراده خود انجام گرفته است. در نتیجه ارتش و تهدید در بکارگیری آن، مبدل به وسیله ی در دست قدرتهایی شده است که از آن در جنگ روانی بر علیه کشورهای هدف استفاده می کنند.
آنها هر موقع بخواهند قبل از شروع جنگ روانی یا در حین آن یا بعد از آن میتوانند از ارتش به عنوان ابزار قدرت استفاده نمایند. سیاستمداران در روابط سیاسی با سایر کشورها از این اهرم برای تحت فشار قرار دادن دولتهای دیگر، برکناری دولتها یا قطع ارتباط اقتصادی و تجاری با آنها و اجرای عملیات جاسوسی و اطلاعاتی و معاصره کشورهای ضعیف تر و تجمل اراده خود بر آنها استفاده می کنند.
علاوه بر این، امروزه بکارگیری جنگ روانی و سرمایه گذاری در آن در روابط غیر نظامی، نظامی، اقتصادی، اجتماعی و علمی جهت تغییر اوضاع واحوال
به نفع استفاده کننده از آن به صورت علمی و دائمی مورد استفاده دول سرمایه گذار در جنگ روانی می باشد. دیگر سخن دول بزرگ برای تحمیل اراده خود بر کشورهای ضعیف و استمثار آنها و تحت سلطه در آوردن دولتهای آنها و استفاده از منابع انسانی، نظامی، اقتصادی، اجتماعی، علمی و فرهنگی از سلاح جنگ روانی حداکثر استفاده را به عمل می آورند ودر خلال بکارگیری جنگ روانی سمت و سوی آن و نظریات ملتها را به نفع خود تغییر داده و یا آنها را طوری بین حالت جنگ و صلح نگه می دارد که همواره تسلیم اراده دولت قدرتمند باشند. به همین جهت بایستی در این نظام جهانی جدید که در آن مورد تهاجم جنگ روانی توسط ابزار و تجهیزات مورد استفاده ابر قدرتها قرار دادیم، باید برای ملت و مردم خود حصاری بسازیم تا مجهز به ابزار ضد جنگ روانی باشند. این حصار باید در هر خانه و مدرسه و کارخانه موجود باشد و مورد استفاده همه قرار گیرد؛ یکی از وسایل اصلی آن آگاه سازی خبری مردم است.
بدین ترتیب واجب است که ما در جنگ رونی پیروز شویم برای جلوگیری از تاثیرات جنگ روانی دشمن، ما بایستی در ابتدا از جام امور را در دست بگیریم، دربها را در این جدال باز کنیم و بوسیله
بررسی های خبری در زمینه های مختلف که استفاده از آن برای اکثریت مردم میسر باشد، تکنولوژی ارتباطات را گسترش دهیم، این کار بهترین وسیله رساندن پیام خود در جهت آگاه سازی مردم واین امت است.
بایستی اهمیت اطلاع رسانی به موقع در کم رنگ کردن تاثیرات جنگ روانی دشمن و آگاه سازی مردم و بالا بردن سطح دانش آنها در این زمینه را به خوبی درک کنیم، جهت محکم کردن پایه های دمکراسی و رسیدن به رشد حقیقی در زمینه های مختلف آنها را ابزار ریارویی و مقابله با جنگ روانی قرار دهیم و یک خط مشی راهبردی که همه موارد لازم ضد جنگ روانی علیه ما را شامل شود اتخاذ نماییم، تا بتوانیم ارزش های اخلاقی و بنیادی ارزشمند خود را در منطقه حفظ نماییم، به همین انگیزه تا پس مراکز تحقیقی جنگ روانی و اطلاع رسانی دقیق توسط این مراکز علمی بطور عمومی و تخصصی واجب می باشد. از طرف دیگر در این مراکز بایستی در زمینه های رشد روش های آگاه سازی خبری، دینی، اقتصادی و سیاسی کار شود ودر مقوله های جنگ ها، جنگ روانی، ادعاهای دروغین و شایعات و وسایلی که در مورد استفاده دشمنان در جنگ روانی قرار می گیرد و تاثیر آن روی نسل فعلی و آیندگان تحقیق و مورد
توجه فراوان قرار بگیرد؛ و سرمایه گذاری لازم به عمل می آید. باید به دانشمندان و علما انگیزه بدهیم که در این زمینه کار کنند و برای بهترین مقالات و تحقیقات در موارد ذکر شده جوایز ممتازی در نظر گرفته واهدا کنیم. شاید یکی از مهمترین علل حالت رخوت و سستی مصوبات رسانه ها، دانشمندان و علما برای شرکت در زمینه تحقیقات و مطالعه و نوشتن مقالات نبودن انگیزه کافی بین آنها باشد البته مراکز نادری وجود دارند که در زمینه تحقیق علمی و تخصصی در مورد جنگ روانی و وسایل و روشهای مقابله با آن کار و اطلاع رسانی می نمایند.
اما سستی و کوتاهی در زمینه که یک علم و آگاه سازی خبری کاملاً مشهود است، به طوریکه اکنون نمی توانیم بگوییم که تمامی تلاش ها در زمینه خنثی سازی تاثیر جنگ روانی بکار گرفته شده است، مگر تلاشهای فردی استثنایی- این در حالی است که مقتضین و رسانه ها و کسانی که در منطقه ما میتوانند در مقابله با جنگ روانی دانش لازم را در اختیار مردم بگذارند گویی در خواب هستند. کشورهای غربی گام های بلندی در زمینه بررسی های ضد گویی در خواب هستند کشورهای غربی گام های بلندی در زمینه بررسی های ضد جنگ روانی و اعمال
جنگ روانی با اهداف بلند مدت برداشته اند ودر مورد ساخته است این روشها در مناطق مختلف بکار ببرند. تخقیق در جنگ روانی به آنها قدرت داده است که هر جا که مایل باشند و بخواهند در امر آگاه سازی عمومی شرکت کنند و حکومت نمایند و هر جا که نخواهند، آن مناطق را از دست یافتن به حقایق محروم سازند و حقایق را وارونه جلوه دهند، مانند آنچه که در مسئله جنگ فضائی (جنگ ستارخان) اتفاق افتاد.
از طرف دیگر رسانه ها و وسایل اطلاع رسانی در دنیا صاحب قدرتی شده اند که در جنگهای آینده قوی ترین سلاح در دست صاحبان آنها خواهد بود، قدرتی که بیشترین تاثیر را در شکل گیری و جهت گیری تمایلات و خواسته های مردم داشته و بر تفکرات جوامع گوناگون، با بعد خانا بودن آنها حاکم می شود و طرز تفکر آنها را طوری تغییر میدهد که به منافع کشورهای بکار گیرنده جنگ روانی تمایل پیدا می کنند و با آنها ههم رای و همسو خواهند شد. (محمد مفید حباب 1386)
تعاریف جنگ روانی؛
1- «صلاح نصر» در کتاب «جنگ روانی» جنگ روانی را مبارزه کلام و عقیده می داند و می نویسد: در جنگ
رونی همان جنگ کلمه و عقیده است، خواه به صورت منفی آشکار، شفاهی و یا کتبی باشد اساساً، جنگ روانی سلامی است که به انسان و عقل او توجه دارد و هرگاه امکان برقراری ارتباط عاطفی با مخاطب را داشته باشد: می تواند به اعماق او نفوذ کند».
2- آنچه به اختصار psywas» یا جنگ روانی خونده می شد امروزه جای خود را به واژه جدید «عملیات روانی» یا «psyops» داده و این گونه تعریف شده است «اقدامات سیاسی نظامی اقتصادی، ایدئولوژیک که برای ایجاد احساسات، نگرشها یا رفتار مطلوب در گروه های دروست و دشمن بی طرف و مخالف منظور تامین مقاصد طراحی و اجرا می شود».
3- اضافه بر تعاریف فوق نگرش های متفاوتی نیز نسبت به جنگ روانی وجود دارد؛ یک نگرش، می گوید جنگ روانی عبارت است از مجموع اقدامات یک کشور به منظور اثر گذاری و نفوذ بر عقاید و رفتار دولتها و مردم در جهت مطلوب و یا ابزارهایی غیر از ابزار نظامی، سیاسی، اقتصادی انجام می شود نگرش دوم: جنگ روانی را شامل اقداماتی نظیر رسوخ در شخصیت افراد می داند که با تکنیک هایی همچون شستشوی مغزی، هیپنوتیزم، و استفاده از عوامل
روان دارویی که ادعا می شود برخی از دولتها در زندان ها به کار گرفته اند انجام می شود.
4- برخی از نویسندگان مانند ارولدلاسول واژه «ارتباطات سیاسی» را به جای «جنگ روانی پیشنهاد می دهند و معتقدند.
الف) جدا از این که چنین اصطلاحی، محرکی است برای پژوهش های گسترده تر، خود نیز بر این واقعیت تاکید می کند که با فرهنگ های دموکراتیک نیز مناسب می باشد.
ب) روان شناسی را به عنوان یک روش تشریک مساعی به جای حق انحصاری جایگزین می سازد و بدین طریق، روان شناسی را از تحمل عهده دار بودن یک نقش نامناسب آزاد می سازد و در میزکار به کارشناسان علوم سیاسی تعلق پیدا می کند.
ج) انتخاب واژه جدید به جای جنگ روانی، کمک می کند که هر گونه باقی مانده ای از تصورات جادویی که موجب حواس پرتی است، دور ریخته شود.
5- لبنرگر: در کتاب «جنگ روانی» که در سال 1948 چاپ شده است، جنگ روانی را در معنای محدود آن برین صورت تعریف کرده است؛ استفاده از تبلیغات در برابر دشمن همراه با دیگر وسایل اجرایی نظامی، اقتصادی و سیاسی که احتمالاً برای تقویت تبلیغات ضروری است.
6- «ولز»: می نویسد: «جنگ روانی عبارت بر بینانه ای است که از «گوبنر» و «اساتین» به محاریت گرفته است. اگر ما به استفاده از آن برای توجیه اعمال خود مصر باشیم، آن گاه احترام خود را نزد افکار عمومی از دست خواهیم داد»
7- «ژنرال کلارک» می نویسد: «اصطلاح گسترده جنگ روانی شامل هر عملی می شود که دشمن بتواند مردان و تجهیزاتشان را از میدان نبرد بیرون برده و برای مقابله و علیه فاقد آمادگی باشد.»
8- «رونالد پیروس» درباره ارزیابی تازه از جنگ روانی می نویسد: «باید تعبیرات بی فایده «جنگ روانی» و «جنگ سرد» را به کنار گذاشت و به جای آنها از واژه توضیحی بهتری استفاده کرد. جنگ سرد و جنگ روانی اصطلاحات ناموفقی هستند. این ادعا و اظهار نظر در ماه ژوئن سال 1953 میلادی توسط گروهی از صاحبنظران اعلام شد که در بسته کار دوباره و ارزیابی و ارزشیابی مجدد درباره روش های عمومی تاثیر بر افکار مردم بیگانه آغاز گردید. (رضا عاصف 1384)
اهمیت جنگ روانی؛

موضوع:
بررسی رابطه جو خانوادگی با افت تحصیلی دانش آموزان پسر دوره متوسطه رشته ریاضی فیزیک
در شهرستان دلفان در سال تحصیلی86-85
فصل اول :
طرح تحقیق
مقدمه:
بدون تردید یکی از عناصر اساسی تکوین و توسعه و عوامل فرهنگی ، اقتصادی و اجتماعی هر جامعه ، نظام آموزش و پرورش آن است . در باب قضاوت کارآیی این نظام می توان از پیشرفت تحصیلی با مفهوم موفقیت دانش آموزان در گذراندن دروس یک پایه تحصیلی یاد کرد . در کل تحلیل و بررسی عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی می تواند زمینه ساز اخذ تصمیماتی شود که کارآیی درونی این نظام را بهبود بخشیده و متعاقباً زمینه های توسعه همه جانبه را فراهم سازد .
در بین دوره های تحصیلی آموزش و پرورش ، دوره متوسطه به سبب وضع زیستی ، اجتماعی و روانی دانش آموزان و همچنین به جهت تاثیر گذاری تصمیمات این دوره سنی در تمام عرصه های زندگی به عنوان محوریت موضوع انتخاب شده است . با مروری بر پیشینیه پیشرفت تحصیلی این دوره می بینیم که پیشرفت تحصیلی نتیجه تاثیر یک عامل نیست . چنانچه ویژگی های فردی دانش آموز (هوش عمومی و هیجانی ، شیوه های یادگیری ، خود
کارآمد بودن و سلامت روانی و …) خاستگاه اجتماعی دانش آموز ( محیط روانی خانواده ، وضعیت فرهنگی و اقتصادی آن … ) و ساختار آموزشی ( ساختار کلاس ، انتظارات معلم ، شیوه تدریس و امکانات آن و … ) از جمله موارد اساسی در این زمینه به شمار می رود بنا به این اقوال امید حرکت ما نمایاندن رابطه جو عاطفی خانواده با افت تحصیلی دانش آموزان می باشد ،شاید بتوانیم به تاثیرات جو خانواده و رابطه آن بر افت تحصیلی پی ببریم.
بیان مسئله:
امروزه آثار آموزش و پرورش را در همه عرصه های بنیادین زندگی علمی ،اقتصادی ، فرهنگی و سیاسی می توان مشاهده کرد . شدت این تاثیرات به حدی است که هر روز دگرگونی جدیدی در زندگی ها حادث می شود که کمتر شباهتی با دیروز خود دارد به طوریکه انسان برای ادامه حیات اجتماعی خود چاره ای جز تطابق با این تغییرات به مدد آموزش ندارد . با این گستردگی تاثیر ، طبیعی است هر روز نوع آموزش و پرورش و شیوه عملکرد مدارس مورد پرسش و نقد قرار گیرد و محققین وادار به شناسایی ابعاد موثر بر آن شدند .
نظام آموزش و پرورش در کشور ما این رسالت عظیم را عهده دار شده است طبق آخرین تغییرات دوره های آموزش به هفت دوره از آمادگی تا کاردانی پیویسته تقسیم شده است . دوره متوسطه به سبب وضع زیستی ، اجتماعی و روانی دانش آموزان از دوره های حساس و موثر زندگی اجتماعی و فردی آدمی است . در این دوره قسمت اعظم استعدادهای اختصاصی نوجوانان بروز می کند ، قدرت یادگیری به حد اعلای خود می رسد ، کنجکاوی آنان جهت معینی می یابد و مسائل جدید زندگی نظیر انتخاب رشته ، انتخاب حرفه و… ذهن آنان را به خود مشغول می دارد . از این رو هر نوع نارضایتی و خلل در این دوره مستقیما بر عملکرد و کیفیت هر حلقه آموزشی عمومی و عالی و نهایتا بر کیفیت زندگی تاثیر بسزایی خواهد داشت .
در طرح جدید آموزش متوسطه هدف های خاص آن عبارت است از :
ایجاد تقویت یک یا چند مهارت قابل عرضه در بازار کار ، ایجاد آمادگی کافی و مطلوب برای تحصیلات دانشگاهی کمک و یاری در جهت کشف و شناخت استعدادها وتوانایی ها فردی ( علاقبند ، 1372)
به راستی چرا دسترسی به این اهداف تعریف شده نا ممکن شده است ؟ در کنار این ناکامی درفرآورده ، مشکل افت تحصیلی در مدارس و عملکرد ضعیف دانش آموزان در فرآیند دوره های آموزشی ، مشکلات را دو چندان کرده است . در کشور ما افت تحصیلی یکی از مهمترین مسائل و
مشکلات کنونی آموزش و پرورش است که هر سال ده ها میلیارد ریال بودجه کشور را به هدر می دهد و نیروهای بالقوه جامعه را از آموزش و پرورش خارج می کند و بدین ترتیب عالی ترین سرمایه های جامعه که همان نیروی انسانی است بی ثمر می ماند . تا کنون برای رفع این مشکل راه حلهای گوناگون از طرف مسئولین برای جلوگیری از افت تحصیلی در دوره متوسطه صورت گرفته مثل حذف نظام سالی واحدی و یا تسهیل شرایط قبولی که این شاید بیشتر شبیه لعابی به جدول آماری می باشد تا راه حلهای علمی .
در وضعیت حاضر با این مسئله روبه رو هستیم که چه عواملی باعث این عملکرد ضعیف تحصیلی شده اند ؟ و عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی کدامند ؟ مطالعه و بررسی تحقیقات انجام شده نشان می دهد که پیشرفت تحصیلی نتیجه تاثیر یک عامل نیست بلکه عوامل متعددی بر این متغیر تاثیرگذار هستند . برخی از عوامل عبارتند از انگیزش ، توانایی و معلومات گذشته فرد ، محیط روانی ، ساختار کلاس ، گروه همسالان ، انتظارات معلم و هوش ( کولین هارت ، بلوم ، به نقل از شعبانی 1376)
همچنین تحقیقات دیگر عوامل فردی و آموزشی نظیر معدل تحصیلی سال قبل ( مارتین و هولتر 1997) ، استعداد تحصیلی ( لاولرویچن 1997) ، عوامل شناختی مانند هوش عمومی (کذرلا 1997) هوش هیجانی ( بوب و همکاران 2001) خودکارآمدی تحصیلی( وانک 1998-کرامتی ، 1380) ، راهبردهای خود تنظیمی (گربن ، 1996) ساختار کلاس ( مایا 2002) را در عملکرد تحصیلی موثر دانسته اند .
عملکرد ضعیف دانش آموزان پایه اول دبیرستان ( دفتر آمار وزارت آموزش و پرورش 1381 ) و همچنین تاکید مطالعات روانشناسی و جامعه
شناسی بر اهمیت افعال و تصمیمات این دوره ضرورت توجه بیش از پیش را به وضعیت نظام آموزشی و پرورش و پدیده افت تحصیلی آشکار می سازد . لذا در تحقیق حاضر قصد بررسی رابطه جو خانواده با افت تحصیلی دانش آموزان را داریم.
اهمیت وضرورت پژوهش:
شاید هیچ واژه ای گویاتر از پیشرفت تحصیلی میزان تحقق اهداف قصد شده درنظام آموزش و پرورش در هر مقطع تحصیلی و در هر درس را بیان ننماید . پیشرفت تحصیلی در هر درس ، میزان پیشرفت نظام آموزش و پرورش را روشن ساخته ومعیار بهره وری و بازدهی سرمایه گذاری در بخش تعلیم و تربیت را مشخص می سازد . دوره متوسطه به لحاظ وضع زیستی و روانی واجتماعی دوره بسیار مهمی است ، دوره ای است که آموزش عمومی را به آموزش عالی پیوند می دهندو گروه کثیری را برای ورود به جامعه و بازار کار مهیا می سازد . متاسفانه آمارهای به دست آمده از تحقیقات در مدارس کشور نشان دهنده آن است که افت تحصیلی به صورت مردودی و یا ترک تحصیل یا به طور دیگر مقدار زیادی از منابع مالی و استعدادهای انسانی جامعه ما را تلف می کند و آثار سوئی به جای می گذارد .
با توجه به هدف در نظر گرفته شده یعنی شناخت عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی ، نتایج آن کمکی است به برنامه ریزان آموزشی جهت اتخاذ سیاست های مناسب جهت فراهم نمودن عوامل موثر در امر آموزش ویادگیری تا بتوانند با دید و بصیرت بهتری به فعالیت در این زمینه بپردازند .
در واقع اساسی ترین وجهی که انجام این پژوهش را ضروری می سازد آمارهای نگران کننده از تعداد مردودین پایه اول دبیرستان و همچنین ضرورت زندگی امروز در جهت استفاده بهینه از سرمایه های زمانی و ذهنی این دانش آموزان می باشد . بنابراین جا دارد که این
مهم مورد توجه و علت یابی قرار گیرد و راهبردهای ایجاد وضعیت مطلوب روشن گردد . بدیهی است که اولین گام در این سیر شناسایی عوامل به وجود آورنده وضعیت مذکور می باشد ، چرا که پس از مشخص شدن این عوامل می توان برای شناسایی راه حل های مناسب جهت رفع کاستی ها و همچنین تقویت نقاط قوت اقدام نمود و دید خانواده ها ومدارس را نسبت به این پدیده علمی تر کرد .
اهمیت مطالعه حاضر نیز بدین جهت است که قصد بررسی رابطه جو خانوادگی با افت تحصیلی دانش آموزان را دارد تا به نوعی به تاثیرات عوامل خانوادگی بر افت تحصیلی دست یابیم.
اهداف تحقیق:
هدف کلی:
بررسی رابطه جو خانواده با افت تحصیلی در دانش اموزان مقطع متوسطه رشته ریاضی فیزیک شهرستان دلفان در سال تحصیلی 86-85
اهداف جزئی:
– بررسی و تشریح مفهوم افت تحصیلی.
– تشریح و بررسی مفهوم جو خانواده و ابعاد آن.
ارائه راهکارهای کاربردی مبتنی بر مطالعه جهت بهبود وضعیت تحصیلی دانش آموزان.
سوالات تحقیق:
سوال اول:
آیا انواع جو خانوادگی با افت تحصیلی دارای رابطه معنادار می باشد؟
سوال دوم :
سهم تبیینی هر یک از عوامل جو خانواده در پیش بین افت تحصیلی چگونه است؟
تعاریف و اصطلاحات مورد استفاده در تحقیق:
تعاریف مفهومی:
افت تحصیلی :
افت تحصیلی موارد متعددی از قبیل مردودی ، ترک تحصیل و غیره را در بر می گیرد . در این جا منظور کاهش عملکرد دانش آموزان از سطح رضایت بخش به سطح نا مطلوب است به طوریکه اگر بین استعداد بالقوه و بالفعل دانش آموز فاصله ای وجود داشته باشد این فاصله نشان از افت تحصیلی دارد و بهترین شاخص آن مقایسه عملکرد قبلی و فعلی دانش آموزان است . (گلشنی فومنی،1375).
جو خانواده:
منظور از جو عاطفی خانواده، نحوه ارتباط و طرز برخورد افراد یک خانواده با هم است. نظر افراد نسبت به هم، احساسات و علاقه آنها به یکدیگر، دخالت یا عدم دخالت آنها در کارهای هم و همکاری یا رقابت آنها با یکدیگر، نحوه ارتباط ایشان را نشان می دهد. رابطه اعضا یک خانواده ممکن است به سه صورت ظاهر گردد. .(مایر53.1372).
تعاریف عملیاتی:
افت تحصیلی:
در این پژوهش معدل پایانی دانش آموزان در مقایسه با ترم قبل چمامچه کاهش یافته باشد را به عنوان افت تحصیلی در نظر گرفته ایم و همچنین دانش آموزانی را که دارای معدل کمتر از حد متوسط جامعه باشد یعنی 14 را به عنوان افت در نظر گرفته ایم.
جو خانواده:
جهت بررسی جو خانواده از پرسشنامه جو خانواده نقاشیان استفاده شد.این پرسشنامه توسط نقاشیان در سال 1358 بر اساس کارهای شیفر 1965 در شیراز تهیه شده است و در پژوهش حاضر برای اندازهگیری جوخانواده مورد استفاده قرار گرفت این پرسشنامه دارای 77 ماده است و ابعاد مختلف کنترل- آزادی(سخت گیری- سهل گیری) و محبت- طرد در روابط خانوادگی والدین را از زاویه نگرش آزمودنیها مورد سنجش قرار میدهد. در این پرسشنامه هر یک از دو بعد کنترل- آزادی و محبت طرد و رفتار والدین در برگیرنده مفاهیم متعددی است که در جدول زیر نشان داده شده است.
فصل دوم :
ادبیات و پیشینه تحقیق
مقدمه :
امروزه بشر به آموزش و دانستن به عنوان امری لازم جهت حرکت به سوی آمال خویش– که شاید نمی د اند چیست ؟- نگاه نیازمندی دارد ، به گفتاری دیگر آموزش و دانستن را کیمیایی برای کسب خواسته های بی شمار خود و تسخیر هرچه بیشتر آنچه در بیرون وجودش است می داند، دیگر برای بشر امروزی (بنا به هیاهوی درون و بیرونش) فرصت تعیین مسیر با آزمایش و خطا نیست ، همه به دنبال آنند که با بهترین و سریعترین وسیله به مقصد برسند . حال با این اعتقاد و الزام برای بشر امروزی که دانستن نیاز حیاتی و آموختن مترادف با توانایی است ، آموزش و آموختن فراتر از معنا و ارزش لغوی خود، بلکه روح تقدس نیز به خود گرفته است . در این الزام کلان ،آموزش و پرورش به عنوان پایه و مقدمه ای است برای دمیدن این روح به تمام حرکت ها و عرصه های بنیادین زندگی علمی ، اقتصادی ، فرهنگی و سیاسی بشر . به طوری که می توان گفت امروزه آموزش و پرورش اساس تکوین و توسعه هر جامعه ای می تواند باشد . با این وصف می توان اذعان کرد که یکی از شاخص های توسعه کشورها همگانی شدن آموزش و پرورش و تعمیم آموزش اجباری است . در ممالک پیشرفته سعی می شود آموزش رسمی از سنین پایین تر شروع شود و اجباری و همگانی بودن آن سنین بالاتری نیز